Замок - Франц Кафка

"Qasr" Frans Kafkaning eng mashhur asarlaridan biri va XX asrning eng chuqur falsafiy romanlaridan biridir. U yozuvchi tomonidan tugallanmagan va birinchi marta uning o‘limidan keyin 1926-yilda do‘sti Maks Brod tomonidan nashr etilgan. "Qasr" syujeti bema’ni, ammo ayni paytda haqiqatga yaqin: qandaydir Qishloqqa yer o‘lchovchi K. keladi va Qasrga kirishga harakat qiladi, uni u yerga kiritishmaydi. Murakkab byurokratiya tizimi chigal bo‘lib, uni yechishning hech qanday imkoniyati yo‘q, demak, qasrga kirishning iloji yo‘q, qanchalik aylanma yo‘llardan yurmang. Ammo byurokratik tizimga qilingan satira romanning faqat bir qismidir.

Butun badiiy makon Qishloq va yetib bo‘lmas Qal’a bilan cheklangan. Bu yerda vaqt mantiqsiz oqadi. "Qal’a" — bu birinchi navbatda metafora bo‘lib, uning orasidan voqelik alomatlari ko‘rinadi. Qal’a — aniq va ayni paytda sarob. Ehtimol, unga olib boradigan yo‘l — Xudoga olib boradigan yo‘ldir, Qishloq esa yerdagi dunyomizning bir ko‘rinishi, xolos?