Zakolkalar (hair clips) tasnifi juda keng bo‘lib, ular tuzilishi, vazifasi, materiali, bezagi va qo‘llanilish sohasiga qarab bir necha guruhlarga bo‘linadi.
1. Vazifasiga ko‘ra
- Fiksatsion zakolkalar – sochni mahkamlash uchun ishlatiladi.
- Dekorativ zakolkalar – soch turmagini bezash uchun xizmat qiladi.
- Universal zakolkalar – ham mahkamlash, ham bezash vazifasini bajaradi.
- Professional zakolkalar – sartaroshlar tomonidan sochni bo‘limlarga ajratish va ushlab turishda qo‘llaniladi.
2. Tuzilishiga ko‘ra
- Klik-klak (Click-Clack) – bosilganda ochilib-yopiladigan metall zakolka.
- Avtomat zakolka (Barrette) – prujinali mexanizmga ega.
- Krab (Crab Clip) – qisqichsimon, katta hajmdagi sochlarni ushlaydi.
- Timsoh zakolka (Alligator Clip) – uzun tishli, ko‘pincha sartaroshlikda ishlatiladi.
- Banan zakolka (Banana Clip) – uzun shaklli, dum yoki turmak yaratish uchun.
- Snap Clip – yupqa metall plastinkali kichik zakolka.
- Duckbill Clip – o‘rdak tumshug‘iga o‘xshash, styling uchun.
- Spiral zakolka – spiral shaklda, o‘rim va turmaklarni mahkamlash uchun.
- Pin (shpilka) – tugun (bun) va murakkab turmaklarni mahkamlash uchun.
- Invisible (nevodimka) – kichik, ko‘rinmaydigan metall zakolka.
3. Materialiga ko‘ra
- Metall.
- Plastik.
- Yog‘och.
- Akril.
- Silikon.
- Alyuminiy qotishmasi.
- Zanglamaydigan po‘lat.
- Mato bilan qoplangan.
- Teri yoki sun’iy charm bilan bezatilgan.
4. O‘lchamiga ko‘ra
- Mini (2–4 sm).
- Kichik (4–6 sm).
- O‘rta (6–8 sm).
- Katta (8–12 sm).
- Juda katta (12 sm va undan katta).
5. Bezatilishiga ko‘ra
- Oddiy (bezaksiz).
- Marvaridli.
- Toshli (strassli).
- Gullar bilan bezatilgan.
- Lenta va bantikli.
- Munchoqli.
- Kashtali.
- Metall naqshli.
- Kristalli.
- Qo‘l mehnati (Handmade).
6. Soch turiga ko‘ra
- Yupqa soch uchun.
- Qalin soch uchun.
- Jingalak soch uchun.
- To‘g‘ri soch uchun.
- Bolalar sochi uchun.
- Uzoq soch uchun.
- Qisqa soch uchun.
7. Qo‘llanilish sohasiga ko‘ra
- Kundalik foydalanish.
- Bayram va tantanalar.
- To‘y soch turmagi.
- Kechki turmak.
- Sport mashg‘ulotlari.
- Ish yoki ofis uslubi.
- Fotosessiya va sahna ko‘rinishlari.
- Milliy liboslar bilan foydalanish.
8. Mahkamlash mexanizmiga ko‘ra
- Prujinali.
- Qisqichli.
- Bosimli (klik-klak).
- Magnitli.
- Ilmoqli.
- Vintli.
- Elastik birikmali.
9. Dizayn uslubiga ko‘ra
- Klassik.
- Zamonaviy (Modern).
- Minimalistik.
- Vintage.
- Retro.
- Romantik.
- Boho.
- Glamour.
- Milliy uslub.
- Bolalar dizayni.
10. Ishlab chiqarish usuliga ko‘ra
- Zavodda ishlab chiqarilgan.
- Qo‘lda tayyorlangan (Handmade).
- 3D bosma texnologiyada tayyorlangan.
- Individual buyurtma asosida tayyorlangan.
11. Mustahkamligiga ko‘ra
- Yengil.
- O‘rtacha mustahkam.
- Kuchli fiksatsiyali.
- Juda kuchli professional fiksatsiyali.
12. Rangiga ko‘ra
- Qora.
- Oq.
- Kumushrang.
- Oltinrang.
- Shaffof.
- Rangli (qizil, ko‘k, yashil va boshqalar).
- Mat va yaltiroq.
Xulosa
Zakolkalar vazifasi, konstruksiyasi, materiali, o‘lchami, bezagi, soch turiga mosligi, qo‘llanilish sohasi, mahkamlash mexanizmi, dizayni, ishlab chiqarish usuli, mustahkamligi va rangi bo‘yicha tasniflanadi. Amaliyotda eng ko‘p uchraydigan turlari krab, avtomat, klik-klak, timsoh (alligator), banan, shpilka va nevidimka bo‘lib, ularning har biri ma'lum turdagi soch turmagi va foydalanish maqsadi uchun mo‘ljallangan.


