Yog‘och qoshiqlar qadimiy va bugungi kunda ham o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan, ekologik toza hamda amaliy oshxona anjomlaridir. Ularni quyidagi mezonlarga ko'ra to‘liq tasniflash mumkin:
1. Ishlatilish maqsadiga ko'ra:
- Oshxona (ovqatlanish) qoshiqlari: Kundalik ovqatlanish uchun mo‘ljallangan, o‘lchami o‘rtacha bo‘ladi (asosiy ovqatlar, sho‘rva va suyuq ovqatlar uchun).
- Osh qoshiqlari (katta hajmli): Asosan palov, quyuq taomlarni suzish va tortish uchun ishlatiladigan keng va chuqur qoshiqlar.
- Choy va shirinlik qoshiqlari: Kichik o‘lchamli bo‘lib, choy, qahva, murabbo yoki shirinliklar uchun mo‘ljallangan.
- Pishirish (aralashtirish) qoshiqlari: Uzun dastali, qalin bo‘lib, qozon yoki tovada taomni kavlash, aralashtirish uchun ishlatiladi (teflon va emal idishlarni chizmaydi).
2. Ishlatilgan yog‘och turiga ko'ra:
- Mevali daraxtlar (olcha, o‘rik, nok): Zich tuzilishga ega, chiroyli naqshli va pishiq chiqadi.
- Qattiq yog‘och turlari (yong‘oq, eman): Juda mustahkam, uzoq yillar xizmat qiladi, namlikka chidamli.
- Yumshoqroq yog‘och turlari (qayin, lola daraxti): Yengil, ishlov berish oson, lekin namlikdan yaxshiroq himoya qilishni talab etadi.
3. Ishlov berish va qoplama turiga ko'ra:
- Tabiiy / Laklanmagan: Hech qanday kimyoviy vositasiz, sof yog‘och holatida saqlanadi (ekologik jihatdan eng toza, lekin tez-tez moylab turishni talab qiladi).
- Moy va mum bilan ishlov berilgan: Zig‘ir moyi, asal mumi yoki maxsus oziq-ovqat moylari bilan shimdirilgan (namlikni o‘tkazmaydi, chirishdan saqlaydi va yog‘ochning tabiiy rangini ochib beradi).
- Dekorativ (suvenirlar): O‘ymakorlik, rassomchilik (masalan, Xoxloma uslubi) bilan bezatilgan, ko‘pincha estetik maqsadlar yoki sovg‘a uchun mo‘ljallangan (amaliy foydalanishda ehtiyotkorlikni talab qiladi)