Usma urug'lari

Usma (Vayda) ekish bo‘yicha qo‘llanma 🌿

Usma (vayda, Isatis tinctoria) – dorivor o‘simlik bo‘lib, soch o‘stirish va bo‘yash xususiyatlari bilan mashhur. U parvarishga talabchan emas va oson yetishtiriladi.

🔹 1. Ekish vaqtini tanlash

📅 Qachon ekish kerak:

• Bahor boshida (mart – aprel) yoki kuz oxirida (oktyabr – noyabr).
• Usma sovuqqa chidamli bo‘lib, +5…+8°C da unib chiqadi.

🔹 2. Tuproqni tayyorlash

🔹 Joy tanlash:

• Usma quyoshli joyni yaxshi ko‘radi, lekin yarim soyada ham o‘sishi mumkin.
• Eng yaxshi tuproqlar: yengil, unumdor (qumoq, qumloq).

🔹 Tuproqni boyitish:

• Kuzda chirigan go‘ng yoki kompost (3–5 kg/m²) qo‘shish.
• Ekishdan oldin kul (200 g/m²) va mochevina (10 g/m²) solish.

🔹 3. Urug‘larni tayyorlash

✅ Namlatish (ixtiyoriy):

• Tez unib chiqishi uchun urug‘larni +25°C iliq suvda 2–4 soat ushlab turish mumkin.

🔹 4. Ochiq yerga ekish

📏 Ekish sxemasi:

• Chuqurlik: 1–2 sm.
• Qatorlar orasidagi masofa: 25–30 sm.
• O‘simliklar orasidagi masofa: 10–15 sm.

🌱 Ekish usuli:

1. 1–2 sm chuqurlikda egatlar tayyorlash.
2. Urug‘larni sochib, tuproq bilan yopish.
3. Iliq suv bilan sug‘orish.
4. 7–10 kunda unib chiqadi.

🔹 5. Parvarish qilish

💧 Sug‘orish – har 5–7 kunda, me’yorida.

🧴 O‘g‘itlash – nihollar chiqqandan 2 hafta keyin, sigir go‘ngi eritmasi yoki mineral o‘g‘itlar bilan oziqlantirish mumkin.

🌞 Yorug‘lik – quyoshni yaxshi ko‘radi, lekin yarim soyada ham o‘sishi mumkin.

🛑 Begona o‘tlarni yulish va yumshatish – har 10 kunda.

📌 Usmani 10–15 sm bo‘lganda yig‘ish mumkin. Kesilgan barglar tez o‘sib, mavsum davomida bir necha marta hosil olishga imkon beradi.