Tsivilizatsiyalar toʼqnashuvi. Xantington Samyuʼel Fillips

• Muallif: Huntington Samuel Phillips

• Tarjimon: Korolev Kirill Mixaylovich

• Nashriyot: AST

• Seriya: Eksklyuziv klassika

• Muharrir: Yumshoq | Gazeta qogʻozi 76/45

• Sahifalar: 640

• Ogʻirligi: Kengligi (mm): 117 | Balandligi (mm): 181 | Ogʻirligi (kg): 0.317

• ISBN: 978-5-17-096332-4

*Ushbu nashr Rossiyadan keltirilgan, eng qattiq bosma sanʼat standartlariga muvofiq tayyorlangan va alohida, yuqori sifatga ega.

Tavsif

«Tsivilizatsiyalar toʼqnashuvi» asari siyosatshunoslik nuqtai nazaridan buyuk ogohlantirishdir. 11-sentabrdan deyarli o‘n yil oldin Xantington zamonaviy, siyosiy uyg‘ongan dunyoda turli tsivilizatsiyalarning o‘ziga xos xususiyatlarini anglash bizdan (ham insoniyat uchun xavfli bo‘lgan atom qurolidek) tsivilizatsiyalararo koalitsiyalar, o‘zaro hurmat va boshqa xalqlarni boshqarishga intilishda tiyilishni talab qiladi. Shu sababli Xantingtonning ishi nafaqat intellektual jihatdan yangilik, balki haqiqiy siyosiy donolik talab etadi… © Amerikalik siyosatshunos Zbignev Bjezinskiy

Samyuʼel Xantingtonning tarixiy-falsafiy geosiyosiy asari «Tsivilizatsiyalar toʼqnashuvi» Sovuq urush tugashi davridagi dunyo kuchlari muvozanatini tasvirlaydi va insoniyatning kelajakdagi rivojlanish yo‘llarini bashorat qiladi. Xantington kelajakdagi urushlar tsivilizatsiyalar o‘rtasida, davlatlar o‘rtasida emas, asosiy mojarolar manbai madaniy va diniy o‘ziga xoslik bo‘ladi, dunyo uchun eng katta xavf esa islom ekstremizmi ekanligini bashorat qiladi.

Kitob nashr etilgandan so‘nggina muallif qattiq tanqidga uchradi. Xantingtonni nodonlikda, «sof makkor irqchilik»da va AQShning «qilmoqchi bo‘lgan har qanday vahshiyliklarini oqlash»da aybladilar. Ammo uning dahshatli bashoratlarining bir qismi amalga oshay boshlaganini inkor etib bo‘lmaydi…

Anotatsiya

«Tsivilizatsiyalar toʼqnashuvi» — 90-yillarning eng mashhur geosiyosiy risolalaridan biri boʻlib, bugungi kundagi siyosiy voqelikni yangi anglashda va butun yer yuzidagi tsivilizatsiyaning global rivojlanish bashoratini chizadi.

Sitatalar

- «Barcha tsivilizatsiyalarga mansub odamlar o‘zlari va boshqa tsivilizatsiyalarga mansub odamlar uchun umumiy bo‘lgan qadriyatlar, institutlar va amaliyotlarni izlash va tarqatishga intilishi kerak.»

- «Paydo bo‘layotgan tsivilizatsiyalar toʼqnashuvi davrida tsivilizatsiyalar toʼqnashuvi butun dunyo tinchligi uchun eng katta xavfni ifodalaydi, tsivilizatsiyalarga asoslangan xalqaro tartib esa jahon urushining oldini olishning eng ishonchli chorasi hisoblanadi.»

Muallif haqida:

Xantington Samyuʼel Fillips

Amerikalik tadqiqotchi-analitik, ijtimoiy faylasuf va siyosatshunos, siyosat, xalqaro va ijtimoiy munosabatlar, demokratiya nazariyasi sohasida ko‘plab ilmiy ishlari muallifi. Uning kontseptual asari «Tsivilizatsiyalar toʼqnashuvi» global siyosiy jarayonlarning dinamikasini ochib berdi, xalqaro bestsellerga aylandi va butun dunyoda ko‘p marotaba qayta nashr etildi.

Kitobga o'quvchilarning sharhlari (ochiq manbalardan olingan):

- «Xalqaro munosabatlar va turli davlatlar hamda jamiyatlar ichidagi tarixiy jarayonlarga g'alati nuqtai nazarni o'rganishga imkon beruvchi juda qiziqarli kitob. Muallifning uslubi menga yoqdi, Samuel Huntington nihoyatda o'zini tuta biladi, turli madaniyatlarga hurmat bilan qaraydi. Garchi musulmon davlatlariga qarshi ba'zi gaplar aytgan bo'lsa-da, o'z vatanini ham tanqid qilishni unutmaydi, amerika va umuman g'arbiy xalqaro siyosatda hamma narsa to'g'ri emasligini ta'kidlaydi.»

- «Bu kitob haqida birinchi marta geosiyosat darsida eshitdim va darhol uni o'qish istagi uyg'ondi. Tarixda turli yondashuvlar mavjud, ulardan biri sivilizatsion yondashuvdir. Men bu yondashuvga maktab davridan qiziqaman, biroq Huntington bu yondashuvni yangicha ochib beradi va uning yordamida XX asrda dunyoda sodir bo'lgan qonuniy jarayonlarni tushuntirib beradi. Muallifning asosiy g'oyasi shundaki, 1991-yilda SSSR parchalanganidan keyin dunyo bipolyar bo'lmagan va ko'p qutbli bo'lib qoldi, siyosiy markazlar esa endi alohida sivilizatsiyalardir.»

- «Xalqaro munosabatlarni tizimlashtirish va ularning yo'nalishini tushuntirish/yozish g'oyasi har qanday tadqiqotchini jalb qiladi. Men ham bundan mustasno emasman. Ijobiy tomonlaridan boshlayman. Menga Huntingtonning ishtiyoqi yoqdi. U ko'p sivilizatsiyalilik g'oyasiga chin dildan ishonib, bu haqda faktlarni berishga shijoat qiladi. Agar o'ylab ko'rsak, uning fikrlari juda ratsional. Bipolyar tizim parchalanganidan keyin faqat Fukuyama kabi utopistlar tarixning tugashini va liberalizm g'alabasini qichqirishardi. Huntington hech bo'lmaganda obyektivlikni saqlashga harakat qiladi.»

- «Global tafakkurni o'rganish uchun ajoyib qo'llanma. Bunday tafakkur madaniy, mintaqaviy, diniy, oshxona va boshqa xususiyatlar kabi tafsilotlarni bilmasdan iloji emas. Shuning uchun ham bu kitob bu omillarni uyg'un uyg'otadigan matn bo'lib, unda «Dunyoda aslida nima bo'lyapti?» degan savolga javob topishga urinish ifodalangan.»

- «Geopolitika bilan qiziqqanlar bu kitobni albatta o‘qib bo‘lgan bo‘lishadi, lekin men ayniqsa uni geopolitikaga qiziqmaydiganlarga tavsiya qilmoqchiman, chunki bu, takrorlayman, real dunyo va unda sodir bo‘layotgan jarayonlarga kompleks va, kamdan-kam hollarda, garmonik qarashdir. Bundan tashqari, men umuman barcha kishilarga, o‘zlarining adabiy moyilliklaridan qatʼi nazar, bu asarni o‘qishni tavsiya qilardim.»

- «Bu jiddiy ish “divan qo‘shinlari” va maktab geopolitiklarining muqaddas Graali bo‘lishi mumkin edi (o‘qing: bo‘lishi kerak edi), lekin aqlli kitoblarning qonuniga ko‘ra, u faqat yuqori doiralarda esda qoldi. Danilevskiy, Marks, Shpengler, Yaspers, Toynbi – sivilizatsiyalarni ajratish g‘oyasining muhim vakillari, ularning rivojlanishi, o‘zaro munosabatlari va o‘limini o‘rganuvchilar. XX asr oxirida ularning klubiga Samuel Xantington o‘zining “Sivilizatsiyalarning To‘qnashuvi” nazariyasi bilan qo‘shildi.»

- «Bu asarda menga eng ko‘p yoqqan narsa – S. Xantingtonning obyektivlikka bo‘lgan qatʼiy intilishidir, bu, afsuski, zamonaviy ilmiy asarlarda tobora kamroq uchraydi. Sivilizatsiyalarning dunyosi haqidagi o‘z g‘oyasini rivojlantirar ekan, muallif g‘arb qadriyatlarining universalizmi g‘oyalari hayotga layoqatli emasligini, aslida, amerikalik uchun g‘oyat noodatiy qarash ekanligini ta’kidlaydi.»

- «Asar e’tiborga loyiq, biroq ba’zi kamchiliklar ham bor. Muallif kutilmaganda bugungi voqealarni, jumladan Rossiya va Ukraina o‘rtasidagi mojaro hamda turli davlatlar o‘rtasidagi geopolitik munosabatlarni bashorat qiladi. Kitob keng o‘quvchilar doirasiga foydali va ahamiyatli. Chiqqan paytda bu haqiqatan ham katta yutuq edi. Fikrlar juda qiziqarli va hamma narsani o‘z joyiga qo‘yib beradi.»

- «Xantingtonning “Sivilizatsiyalarning To‘qnashuvi” kitobi sovuq urushdan keyingi davrda xalqaro munosabatlarni tushunish uchun yangi paradigmani taklif etuvchi asardir. U madaniy tafovutlarni dunyodagi mojarolarning asosiy manbai sifatida ko‘rsatuvchi jasur va har tomonlama tahlil bilan ajralib turadi.»

- «Kitob muallifning “Foreign Affairs” jurnalida chop etilgan maqolasidan kelib chiqqan bo‘lib, bu maqola dunyoda katta rezonans uyg‘otgan. Odamlar mening turli sivilizatsiyalar guruhlari o‘rtasidagi mojaro kelajakdagi global siyosatning markaziy va eng xavfli jihatiga aylanishi haqidagi bayonotimdan qoyil qolishdi, hayratlanishdi, g‘azablanishdi, qo‘rqishdi va chalkashlikka tushishdi.»

Kitob haqida qisqacha:

Muallif: Huntington Samuel Phillips

Tarjimon: Korolev Kirill Mixaylovich

Nashriyot: AST

Seriya: Eksklyuziv klassika

Muharrir: Yumshoq | Gazeta qogʻozi 76/45

Sahifalar: 640

Ogʻirligi: Kengligi (mm): 117 | Balandligi (mm): 181 | Ogʻirligi (kg): 0.317

ISBN: 978-5-17-096332-4