Radiator – avtomobilning sovutish tizimidagi eng muhim qismlardan biri bo‘lib, dvigatelda hosil bo‘lgan issiqlikni tashqariga chiqarib, dvigatelning qizib ketishini oldini oladi.
Radiatorning asosiy vazifalari:
- Antifrизни sovutish – Dvigatel ichida aylanuvchi sovutuvchi suyuqlik (antifriz) issiq bo‘ladi, radiator esa uni sovitadi.
- Havoga issiqlik berish – Radiatorning panjaralari orqali havo o‘tadi va issiqlik tashqariga chiqariladi.
- Dvigatel haroratini barqaror ushlash – Optimal temperatura 85–95°C atrofida bo‘lishi uchun xizmat qiladi.
Radiator tuzilishi:
- Yuqori bak – issiq antifriz kiradigan qism.
- Quyi bak – sovigan antifriz chiqadigan qism.
- Radiator yadro (setka) – issiqlik tarqatuvchi yupqa alyuminiy plastinalar.
- Trubkalar – antifriz ular orqali oqadi.
- Ventilyator (muhlica) – havo oqimini kuchaytiradi.
Radiatorning turlari:
- Alyuminiy radiator – eng yengil va samarali.
- Mis-bronzali radiator – mustahkam, lekin og‘ir.
- Bir bo‘lak (monolit) radiator
- Yig‘ma radiator (baklari plastik) – zamonaviy mashinalarda ko‘p uchraydi.
Radiatorning nosozlik belgilari:
- Antifrizz oqishi.
- Dvigatel qizib ketishi.
- Radiator panjaralarining tiqilib qolishi.
- Ventilyator ishlamasligi.
- Termostat bilan bog‘liq muammo ko‘rinishi.