Qurilish gipsi (boshqa nomlari: alabastr, shtukaturka gipsi) xalqaro va milliy tasniflash tizimlarida oʻzining kimyoviy tarkibi, olinishi va ishlatilishiga koʻra ma'lum bir kodlar va sinflarga ajratiladi.
Quyida qurilish gipsining TIF TN (Tashqi iqtisodiy faoliyatning tovar nomenklaturasi), xususiyatlari va markalari boʻyicha batafsil tovar tasnifi keltirilgan.
1. TIF TN Kodu boʻyicha tasnif (Bojxona va Eksport-Import uchun)
Xalqaro va Oʻzbekiston Respublikasi TIF TN kodlariga asosan, qurilish gipsi quyidagi guruhga kiradi:
Guruh: 25 (Tuz; oltingugurt; tuproq va toshlar; suvoqchilik materiallari, ohak va tsement).
Tovar pozitsiyasi: 2520 (Gips toshi; angidrit; gipsli bogʻlovchilar (boʻyalgan yoki boʻyalmagan, oz miqdorda tezlashtirgichlar yoki sekinlashtirgichlar qoʻshilgan yoki qoʻshilmagan)).
Subpozitsiya (Aniq kod): 2520 20 000 0 — Gipsli bogʻlovchilar (Plasters / Gips).
Eslatma: Aynan mana shu kod ostida qurilish gipsi, tibbiyot gipsi va qolip quyish gipsi bojxona rasmiylashtiruvidan oʻtkaziladi.
2. Texnik xususiyatlari va Markalari boʻyicha tasnif (GOST 125-79)
Qurilish gipsi asosan \beta-modifikatsiyali yarim gidratli gipsdan (CaSO_4 \cdot 0.5H_2O) iborat boʻlib, u mustahkamligi va qotish tezligiga koʻra tasniflanadi.
A) Mustahkamlik chegarasi boʻyicha (Siqilishga chidamliligi):
Gips turlari G-2 dan G-25 gacha boʻlgan markalarga boʻlinadi (raqam MPa hisobidagi mustahkamlikni bildiradi). Qurilish gipsi odatda quyi va oʻrta markalarga mansub:
Qurilish ishlari uchun: G-2, G-3, G-4, G-5, G-6, G-7.
Yuqori mustahkamlikka ega gips (Sanoat va haykaltaroshlik): G-10 dan G-25 gacha (bular odatda \alpha-gips hisoblanadi).
B) Qotish tezligi boʻyicha:
A guruhi (Tez qotadigan): Qotish boshlanishi — kamida 2 daqiqa, tugashi — 15 daqiqadan koʻp emas.
B guruhi (Normal qotadigan): Qotish boshlanishi — kamida 6 daqiqa, tugashi — 30 daqiqadan koʻp emas (Qurilishda eng koʻp ishlatiladigani).
V guruhi (Sust qotadigan): Qotish boshlanishi — kamida 20 daqiqa, tugashi — cheklanmagan.
D) Maydalik darajasi (Yanchilganligi) boʻyicha:
I (Yirik): Elakda qoladigan qoldiq 23% gacha.
II (Oʻrtacha): Elakda qoladigan qoldiq 14% gacha (Standart qurilish gipsi).
III (Mayda/Nafis): Elakda qoladigan qoldiq 2% gacha.
3. Tovar sifatini belgilovchi asosiy koʻrsatkichlar
Savdo aylanmasida va sertifikatlashda gipsning quyidagi tovar xususiyatlariga e'tibor beriladi:

