Qizil po‘stloqli, oq etli pitaxayya (Hylocereus undatus) urug‘lari, 10 dona

Urug‘lar poligrafik bezaksiz, alohida Zip-lock paketga qadoqlangan!

Qizil pitaxayya urug‘lari, oq etli (Hylocereus undatus)

Qizil pitaxayya — hilotserius turkumiga mansub, lianasimon kaktusning mevasi. O‘simlikning lianasimon poyalari bo‘lib, ularning uchlarida gullar ochiladi. Balandligi 8–10 metrgacha yetishi mumkin, shu sababli unga tirgak yoki maxsus tayanchlar kerak bo‘ladi.

Pitaxayya faqat tunda gullaydi. Uning oq rangli, xushbo‘y gullarining diametri 10–40 sm gacha yetadi.

Mevasi cho‘zinchoq, oval shaklda bo‘lib, tashqi ko‘rinishidan qarag‘ay g‘uddasini eslatadi. Ustki qismi silliq, qalin, yorqin pushti, ba’zan qizil po‘stloq bilan qoplangan. Po‘stlog‘ida yashil tusli tangachalarni eslatuvchi bargga o‘xshash o‘simtalar joylashgan.

Mevalarning uzunligi 15 sm gacha, vazni esa 300–400 g gacha yetishi mumkin. Meva ichida qora urug‘chalar bilan to‘lgan, suvli oq et mavjud. Ta’mi juda shirin emas, ammo o‘ziga xos va yoqimli tetiklashtiruvchi xususiyatga ega. Ba’zilarga u kivi va banan aralashmasini, boshqalarga esa kivi ta’mi seziladigan, unchalik shirin bo‘lmagan nokni eslatadi.

Gullash fevral oyida boshlanib, iyulgacha davom etadi. Bu davrda o‘simlikdan 5–6 martagacha hosil olish mumkin.

Pitaxayyani manzarali o‘simlik sifatida ham yetishtirish mumkin. U bog‘larda gullaydigan liana sifatida, shuningdek, uy sharoitida xona o‘simligi sifatida o‘stiriladi.

Ekish va parvarish qilish

Urug‘larni yanvar–fevral oylarida ekish tavsiya etiladi.

1. Urug‘larni salfetkaga o‘rab, iliq suvda 5–6 soat davomida iviting.
2. Urug‘larni sukkulentlar uchun mo‘ljallangan maxsus tuproq yuzasiga seping. Ekishdan oldin tuproqni istalgan biofungitsid yordamida zararsizlantiring.
3. Urug‘lar ustiga elangan tuproqdan yupqa qatlam seping va yengil bosib tekislang.
4. Purkagich yordamida namlang va idish ustini oziq-ovqat plyonkasi bilan yoping.
5. Idishni tarqoq yorug‘lik tushadigan joyga qo‘ying va +25°C haroratda saqlang. Plyonka ostida ortiqcha namlik to‘planmasligi uchun vaqti-vaqti bilan shamollatib turing.
6. Tuproq doimo nam bo‘lishini nazorat qiling, ammo uni haddan tashqari ho‘l qilib yubormang.

Nihollar 15–25 kun ichida paydo bo‘ladi. O‘simliklar biroz o‘sgach, ularni o‘rtacha kattalikdagi alohida idishlarga ko‘chirib o‘tkazish kerak.

To‘laqonli rivojlanishi uchun bahor faslida kaktuslar uchun mo‘ljallangan o‘g‘itlar bilan oziqlantiring. Gullashdan oldin, odatda o‘simlikning 5–7-yilida, fosfor miqdori yuqoriroq bo‘lgan o‘g‘itlardan foydalanish tavsiya etiladi.

Gullashni rag‘batlantirish

Gul kurtaklari hosil bo‘lishini rag‘batlantirish uchun yanvar oyida o‘simlikni sug‘orishni to‘xtatib, odatdagidan salqinroq, +14°C haroratli joyga ko‘chiring.

Bir oy davom etadigan sun’iy qishki tinim davridan so‘ng, odatda, 6–10 hafta ichida gullash boshlanadi.

Gullardan meva hosil bo‘lishi uchun kaktus changlanishi kerak. Buning uchun changni gulning changdonlaridan urug‘chi tumshuqchasiga ko‘chirib, sun’iy changlatish amalga oshiriladi.