Pinokkioning sarguzashtlari. Karlo Kollodi

• Muallif: Karlo Kollodi

• Nashriyot: ROSMEN

• ISBN: 978-5-353-10398-1

*Ushbu premium segment nashr Rossiyadan keltirilgan, bosmaxona sanʼatining eng qattiq standartlariga muvofiq tayyorlangan va alohida, yuqori sifatga ega.

Tavsif

«Pinokkioning sarguzashtlari» — italiyalik yozuvchi Karlo Kollodining jahon bolalar adabiyoti oltin fondiga kirgan mashhur ertagidir. 1881-yilda birinchi marta chop etilgan bu hikoya oʻnlab tillarga tarjima qilingan va koʻplab ekranlashtirishlar uchun asos boʻlgan, bizning mamlakatda esa Aleksey Tolstoyga «Oltin kalit»ni yaratishga ilhom bagʻishlagan.

Kitob keksa usta Jeppetto tomonidan oʻyib yasalgan yogʻoch qoʻgʻirchoq haqida hikoya qiladi. Pinokkio — shalpaygan, qaysar, dangasa va ishonuvchan bola. U doim muammolarga duch keladi: firibgar Tulki va Mushuk bilan aloqa qiladi, qamoqqa tushadi, eshakka aylanadi va hatto ulkan akulaning qorniga tushib qoladi. Uning yana bir xususiyati bor — har safar yolgʻon gapirganda uning yogʻoch burni uzunroq boʻladi.

Bizga odatiy Buratinodan farqli oʻlaroq, Pinokkio haqidagi hikoya — bu oddiy kulgili sarguzasht emas, balki chuqur, baʼzan qattiq va juda taʼsirli voyaga yetish ertagi. Pinokkioning orzu qilingan orzusi — haqiqiy tirik bola boʻlish — amalga oshishi uchun u koʻplab qiyin sinovlardan oʻtishi, mehnat qilishni, yaqinlarini gʻamxoʻrlik qilishni, halol va mas’uliyatli boʻlishni oʻrganishi kerak. Bu klassik asar nafaqat bolalar, balki kattalar uchun ham qiziqarli va foydali oʻqishdir.

Tarix

Bu asar birinchi marta 1881-yildan boshlab, Rimda haftalik «Giornale per i bambini» («Bolalar gazetasi») jurnalida qismlarga boʻlingan holda chop etilgan. Ertakning nomi: «La storia di un burattino» («Qoʻgʻirchoqning tarixi») boʻlib, uni Ugo Fleres tasvirlagan. Hikoyaning birinchi qismi 7-iyul sonida chop etilgan, keyin esa yana yetti qism: mos ravishda 14-iyul, 4 va 18-avgust, 8 va 15-sentyabr, 20 va 27-oktyabrda chop etilgan.

Kollodi hikoyani sakkizinchi qismdan keyin tugatishni rejalashtirgan, oʻshanda qaroqchilar yogʻoch bolani eman daraxtiga osib qoʻyishadi. Ammo oʻquvchilarning shikoyatlari tufayli gazetaning bosh muharriri Ferdinando Martini Kollodini hikoyani davom ettirishga koʻndiradi. Yogʻoch bola haqidagi hikoya oʻz finaliga yetishi uchun yana ikki yil kerak boʻladi. 1882-yildan boshlab asar yangi nom oldi: «Le avventure di Pinocchio» («Pinokkioning sarguzashtlari»).

Birinchi toʻliq nashr 1883-yilda Felice Paggi nashriyoti tomonidan Enrico Mazzanti rasmlari bilan chop etilgan.

Kitob 87 tilga tarjima qilingan. Karlo Kollodining vatani Florensiyada Pinokkio haykali oʻrnatilgan boʻlib, uning tagida «Oʻlmas Pinokkio — 4 yoshdan 70 yoshgacha boʻlgan minnatdor oʻquvchilar» deb yozilgan, Pinokkio qoʻgʻirchoqlari esa shahar mehmonlari uchun mashhur suvenir hisoblanadi.

Ekranlashtirishlar (adaptatsiyalar)

Pinokkioning sarguzashtlari (1947)

Pinokkio (serial 1972)

Pikkolinoning sarguzashtlari, Pinokkio emas (serial 1976)

Pinokkio (2002)

Pinokkioning sehrli tarixi (2008)

Pinokkio (2019)

Iqtiboslar

- «Yomon bolalar yaxshi bolalarga aylanganda, oʻz atrofidagi hamma narsani yangi va goʻzal qilish qobiliyatiga ega boʻladilar»

- «Olijanob janob — kiyimi boy boʻlgan kishi emas, balki kiyimi toza boʻlgan kishidir»

- «Dangasalik — ogʻir kasallik, uni darhol, hali bolalikdan davolash kerak, aks holda undan hech qachon qutula olmaysiz»

Kitob haqida oʻquvchilar fikrlari (ochiq manbalardan olingan):

- «Halol aytganda: biz bolalar bilan hali oʻqish uchun sahifalar borligini bilgan holda ham, bir payt oʻyladimki, bu final boʻladi. Ammo bu juda shafqatsiz variant boʻlar edi. Nihoyat, biz bugun oʻqiy oladigan final — oddiy italiyaliklarning koʻz yoshlari, nola-nolalari va talablaridan kelib chiqqan natija boʻlib, ular butunlay hayratda qolishgan va shu yerda toʻxtashni xohlamaganlar.»

- «Sehrli-qorongʻu va oʻgit beruvchi ertak boʻlib, u nafaqat bolalar, balki kattalar uchun ham foydali saboqlarni oʻzida mujassam etgan. Hayot va sehr oʻrtasidagi nozik chegara ustida mohirona muvozanat saqlaydigan hikoya, har doim dolzarb boʻlib qoladigan muhim va kerakli mavzularni ochib beradi.»

Kitob haqida qisqacha:

Muallif: Karlo Kollodi

Nashriyot: ROSMEN

ISBN: 978-5-353-10398-1