• LAN,UTP Internet kabel
LAN-kabel (Local Area Network — mahalliy tarmoq uchun kabel) bir xil tarmoq doirasida qurilmalarni ulash uchun ishlatiladi, masalan, kompyuterlar, routerlar, switchlar, printerlar va boshqa qurilmalar. LAN-kabeli qurilmalar o’rtasida ma’lumot uzatish uchun ishlatiladi.
Mana LAN-kabelining asosiy turlari:
Uzunligi: kabellar 1,5, 3, 5, 10, 15, 20 ,25, 30, 40, 50, 60 m
1. Kabel turlari:
• UTP (Unshielded Twisted Pair) — ekransiz burama juftlik. Bu eng keng tarqalgan kabel turi bo’lib, ko’plab tarmoqlarda ishlatiladi. U 4 juft simlardan iborat bo’lib, ular birgalikda burilgan, bu esa tashqi aralashuvlarni kamaytirishga yordam beradi.
• STP (Shielded Twisted Pair) — ekranga ega burama juftlik. Ushbu kabel turida qo’shimcha ekran mavjud bo’lib, bu simlarni tashqi elektromagnit aralashuvlardan himoya qiladi, bu esa yuqori darajadagi aralashuvlar mavjud bo’lgan sharoitlarda foydalidir (masalan, sanoat hududlarida).
• FTP (Foiled Twisted Pair) — folgali burama juftlik. Bu kabel turi simlarning har bir juftligi uchun ekran va butun kabel uchun qo’shimcha ekranlashni o’z ichiga oladi.
2. Kabel kategoriyalari:
LAN-kabelining bir nechta kategoriyalari mavjud, har biri turli xil ma’lumot uzatish tezligini qo’llab-quvvatlaydi:
• Cat 5 — eski standart, 100 Mbit/s gacha tezlikni qo’llab-quvvatlaydi. Hozirda deyarli ishlatilmaydi.
• Cat 5e — Cat 5 ning yaxshilangan versiyasi, 1000 Mbit/s (1 Gbit/s) gacha tezlikni qo’llab-quvvatlaydi va yaxshilangan signal sifatini ta’minlaydi.
• Cat 6 — 10 Gbit/s gacha tezlikni 55 metrgacha masofada qo’llab-quvvatlaydi. Ushbu kabel katta masofalar va yuqori tezlikda ishlash uchun yaxshilangan xususiyatlarga ega.
• Cat 6a — Cat 6 ning yaxshilangan versiyasi, 10 Gbit/s gacha tezlikni 100 metrgacha masofada qo’llab-quvvatlaydi.
• Cat 7 — 10 Gbit/s gacha tezlikni 100 metrgacha masofada qo’llab-quvvatlaydi va tashqi aralashuvlarga nisbatan yaxshi himoya ta’minlaydi, qo’shimcha ekranlash mavjud.
• Cat 8 — 25-40 Gbit/s gacha tezlikda ma’lumot uzatish uchun mo’ljallangan va 30 metrgacha masofada ishlaydi. Bu eng zamonaviy va yuqori tezlikdagi kabeldir.
3. Ulanishlar:
LAN-kabelini qurilmalarga ulash uchun standart RJ-45 (sakkiz kontaktli) rozetkalar ishlatiladi. Ular ikki turga bo’linadi:
• RJ-45 — standart ulanishlar uchun.
• RJ-45 ekrani bilan (STP yoki FTP kabellari uchun).
4. LAN-kabelining qo’llanilishi:
• Kompyuterlarni routerlar yoki switchlarga ulash uchun, bu orqali mahalliy tarmoqda barqaror va tezkor aloqa ta’minlanadi.
• Printerlar, video kuzatuv kameralar yoki IP-telefonlar kabi periferik qurilmalarni ulash uchun.
• IP-kameralar orqali videotranslyatsiya yoki videokonferensiya aloqalarida.
• Uy tarmoqlarida modemlar, routerlar va boshqa qurilmalarni ulash uchun.
5. Kabel uzunligi va signal yo’qotilishi:
Kabel uzunligi ortishi bilan signal yo’qotilishi sezilarli darajada oshadi. Cat 5e va Cat 6 kabellari uchun maksimal ulanish uzunligi taxminan 100 metrni tashkil etadi, bunda sezilarli ma’lumot yo’qotilishi bo’lmaydi. Kengroq masofalar uchun repeyterlar yoki routerlar ishlatilishi tavsiya etiladi.
6. Asosiy xususiyatlar:
• Ma’lumot uzatish tezligi kabel kategoriyasiga bog’liq, yuqorida tushuntirilganidek.
• Maksimal uzunlik kabel turi va kategoriyasiga bog’liq.
• Aralashuvdan himoya — bu muhim omil, agar kabel yuqori elektromagnit aralashuvlar bo’lgan joylarda o’rnatilsa.
LAN-kabeli simli tarmoq ulanishlarini yaratishda asosiy element hisoblanadi, bu qurilmalar o’rtasida barqaror va yuqori tezlikda ma’lumot uzatishni ta’minlaydi.


