Fyodor Dostoyevskiy "Жиноят ва жазо"

“Jinoyat va jazo” — rus yozuvchisi Fyodor Dostoyevskiyning eng mashhur falsafiy-psixologik romanlaridan biri bo‘lib, 1866-yilda chop etilgan. Asar markazida Sankt-Peterburgda yashovchi kambag‘al talaba Rodion Raskolnikov obrazi turadi. U jamiyatdagi adolatsizlik va kambag‘allikdan aziyat chekib, “buyuk odamlar” odamlarga zarar yetkazish huquqiga ega, degan xatolik g‘oyasiga beriladi va fojiaviy jinoyat sodir etadi — foizxo‘r ayolni o‘ldiradi.

Roman davomida Raskolnikovning ichki azobi, vijdon qiynog‘i, qo‘rquv va tavba yo‘lidagi iztiroblari tasvirlanadi. Dostoyevskiy asarda jinoyatning faqat qonun oldida emas, balki inson vijdoni oldidagi javobgarligini chuqur ochib beradi. Sonia Marmeladova obrazi esa mehr-shafqat, fidoyilik va imon timsoli sifatida qahramonga nur olib kiradi.

Tilining teran psixologizmi, hayotiy voqealar va falsafiy savollar uyg‘unligi “Jinoyat va jazo”ni jahon adabiyotidagi eng buyuk asarlardan biriga aylantirgan. Roman o‘quvchini yaxshilik-yomonlik, adolat va insoniylik haqida chuqur o‘ylashga majbur qiladi.