📘 Erix Mariya Remark — urush, muhabbat va insoniylik haqida romanlar G‘arbiy frontda o‘zgarish yo‘q 1916-yilda Remark Germaniya armiyasiga safarbar qilinadi va G‘arbiy frontga yuboriladi. Bir yil o‘tmasdan og‘ir yaralanadi. Ushbu roman yozuvchining shaxsiy tajribasiga asoslangan bo‘lib, 1928-yilda Berlinning Vossische Zeitung gazetasida boshlangan va 1929-yil yanvarida alohida kitob sifatida nashr etilgan. Kitob favqulodda muvaffaqiyat qozonadi: uch oy ichida 500 ming nusxa sotiladi. Bugungi kunda 53 tilga tarjima qilingan, 40 milliondan ortiq nusxada chop etilgan. 1930-yilda roman asosida suratga olingan film “Oskar” mukofotini qo‘lga kiritadi. Uch og‘ayni Urushdan qaytgan Robert, Otto va Gotfrid hayotni yangidan boshlashga harakat qiladi. Oddiy avtota’mirlash ustaxonasida ishlashadi, lekin qalblarida urush izlari yashiringan. Robert Pat ismli ayol bilan tanishadi, muhabbat yuragini eritadi, ammo hayotning shafqatsiz oqimi bu orzuni to‘xtatadi. Roman do‘stlik, fidoyilik va hayotga yopishib yashash haqida. “Og‘ir paytlarda soddalik — bebaho xazina, sehrli niqob.” Qora yodgorlik 1920-yillar Germaniyasi. Urush tugagan, ammo uning izlari jamiyat va qalblarni hanuz vayron qilmoqda. Yosh yigit Lyudvig Bodmer oddiy hayotga moslashishga, ma’no va muhabbatni topishga harakat qiladi. Roman jasorat, ishonch, ruhiy tushkunlik va insoniylik haqida. “Alohida bir insonning o‘limi — fojia. Ikki million odamning o‘limi — statistika.” Zafar darvozasi Ernst Graeber — frontdagi askar. U ta’tilga chiqib, uyiga qaytadi. Ammo eski mahalla o‘rnida kul, qo‘rquv va jimlik. U sevadi, azob chekadi, lekin urushdan qutula olmaydi. Roman tirik qolish va yashash o‘rtasidagi farq haqida. “Qalbaki pullar! Qalbaki ma’naviyat! Yolg‘on targ‘ibot!” Umid uchquni Ravik — Germaniyadan qochgan shifokor, Parijda yashirin hayot kechiradi. U Jananni uchratadi — kuchli, ammo nozik ayol. Ularning muhabbati urush soyasida bir muddat yengillik olib keladi. Roman yashirin muhabbat, yashirin hayot va insoniylik haqida. “Toki biz his qilmasak, bizga qilingan yomonlik — hech narsa emas.” Qarzga olingan umr Ross va Lillian — hayotdan umidini uzgan ikki inson. Ular tasodifan uchrashadi va “ijaraga olingan” vaqtni chin yurakdan yashashga harakat qiladi. Roman hayotga boshqacha nazar bilan qarashga majbur qiladi. “Bu yerga qayerdan kelib qoldi? Sekin-asta hammasini esladi…” Lissabondagi tun Urushdan qochganlar Lissabon portida to‘plangan. Har kim pasport, viza, chipta izlaydi — pulga, aldovga, ba’zida umidga almashtiriladi. Roman harakat qilayotgan, ammo hech qayerga keta olmayotgan odamlar haqida. 1962-yilda nashr etilgan, Remarkning so‘nggi romanlaridan biri. “Kutish — urushdan ham battar.” Jannatdagi soyalar Urushdan qochgan nemis emigranti Nyu-Yorkda yashirin hayot kechiradi. U o‘tmishdan qochishga, kelajakni tiklashga va sevgi orqali hayotga qaytishga harakat qiladi. Roman ikkinchi imkoniyat, ruhiy tiklanish va umid haqida. “Agar o‘tmishni unutmasangiz, u sizni yana va yana o‘ldiraveradi.” Qaytish — REMARK Urushning larzali izlari, sulhga bo‘lgan xomxayol va inson ruhiyatidagi charchoq. Bu ichki monologda umidsizlik, kutish va tinchlikka intilish har bir satrda aks etadi. Har bir daqiqa urushdan ham og‘irroq tuyuladi — lekin umid hali so‘nmagan. “Birgina umidning o‘zi larzaga tushishimiz uchun kifoya qiladi.” Hayot – mamot pallasi Greber jang maydoniga qaytish zarurati haqida o‘ylaydi. Jinoyatchilar to‘dasi hokimiyatni saqlab qolishi uchun kurashmoqda. Agar u bormasa — uni otib tashlashadi, ota‑onasi va ayolini qamab, konslagerga jo‘natishlari yoki qatl etishlari mumkin. Shu bois u jangga qaytishga majbur. Roman insoniy tanlov, majburiyat va urushning shafqatsiz oqibatlari haqida. “Men jangga boraman. Bu hech narsaga arzimaydigan, ammo millionlab odamlarning sababidir.” 📌 Kimlar uchun foydali? XX asr urush tarixiga qiziqqanlar Inson ruhiyati va urush oqibatlarini o‘rganmoqchi bo‘lgan talabalar Adabiy klassikani sevuvchi kitobxonlar Tarixiy haqiqat va badiiy tasvirni izlovchilar Har qanday yoshdagi o‘quvchilar – roman ta’sirli va chuqur yozilgan 📦 Kitob sifati va texnik xususiyatlari Nashr yuqori sifatda tayyorlangan, o‘qish uchun qulay Bichim: 84x108/32 (A5) Qattiq muqova — mustahkam va nafis Ofset qog‘oz — silliq, oppoq, ko‘zga yoqimli Dizayn: professional sahifalash, aniq shrift Muallif: Erix Mariya Remark Til: o‘zbek tili

