EAA (Essential Amino Acids) - organizm o‘zi sintez qila olmaydigan 9 ta essensial aminokislotadan iborat kompleks bo‘lib, uning tarkibiga mashhur BCAA aminokislotalari ham kiradi. Shu sababli bu aminokislotalarni oziq-ovqat yoki biologik faol qo‘shimchalar orqali qabul qilish zarur. Odatda EAA tarkibiga 8 ta essensial aminokislota kiradi: valin, izoleytsin, leytsin, lizin, metionin, treonin, triptofan va fenilalanin. Bombbar EAA kompleksi esa qo‘shimcha ravishda 9-aminokislota - gistidinni ham o‘z ichiga oladi.
Mushak oqsili sintezi uchun organizmga barcha 9 ta essensial aminokislota zarur. Ulardan bittasi ham yetishmasa, mushaklarning o‘sishi va tiklanishi sezilarli darajada sekinlashadi. Ochlik holatida yoki essensial aminokislotalar tashqi manbalardan yetarli kelmasa, organizm ularning tanqisligini qoplash uchun mushak to‘qimalarini parchalay boshlaydi. Bu jarayon organizmga yetarli miqdorda oqsil va aminokislotalar tushguniga qadar davom etadi. Shu sababli barcha 9 ta essensial aminokislotani qabul qilish mushaklarning tiklanishi va o‘sishi uchun muhim ahamiyatga ega.
EAA mushaklarda oqsil sintezini rag‘batlantiradi, bu esa mashg‘ulotlardan keyin mushak massasining o‘sishi va tiklanishiga yordam beradi. Tarkibdagi asosiy aminokislotalardan biri - leytsin mushak anabolizmini faollashtirib, mushak tolalarining tiklanishi va o‘sishini tezlashtiradi.
EAA qabul qilish kuchli jismoniy yuklamalardan keyin tezroq tiklanishga yordam beradi, mushak og‘rig‘i va charchoqlarini kamaytiradi. Aminokislotalar mushak to‘qimalarining parchalanishini (katabolizm) kamaytiradi hamda shikastlangan mushaklarning tiklanishini tezlashtiradi. Bu ayniqsa tez-tez va yuqori intensivlikda mashq qiladigan sportchilar uchun muhimdir.
EAA energiya almashinuvini ham qo‘llab-quvvatlaydi, chunki aminokislotalar hujayralarning asosiy energiya manbai bo‘lgan ATP ishlab chiqarilishida ishtirok etadi. Glikogen zaxiralari kamayganida, masalan, kam uglevodli parhezda yoki uzoq davom etadigan mashg‘ulotlarda, EAA energiya sarfining bir qismini qoplashga yordam berishi mumkin.
Oddiy oqsillardan farqli ravishda, EAA uzoq parchalanishni talab qilmaydi va organizm tomonidan deyarli darhol so‘riladi. Bu mushaklarni qabul qilingandan so‘ng darhol zarur aminokislotalar bilan ta'minlaydi, ayniqsa mashg‘ulotdan keyingi "anabolik oyna" davrida juda foydalidir.
Ushbu kompleks mushak massasini oshirishni maqsad qilgan sportchilar uchun ham, chidamlilikni rivojlantirish ustida ishlayotgan atletlar uchun ham mos keladi. U mushaklarning o‘sishini qo‘llab-quvvatlaydi, ularning parchalanishini kamaytiradi va turli mashg‘ulot dasturlari hamda ovqatlanish rejimlarida qo‘llash uchun qulay hisoblanadi.
Yaroqlilik muddati qadoqda ko‘rsatilgan.

