Muallif — Geyl Forman (Gayle Forman). Asarning asl inglizcha nomi “If I Stay”.
Roman markazida Mia ismli yosh qiz turadi. U musiqa, ayniqsa violonchel chalishni juda yaxshi ko‘radi va kelajagi uchun katta orzularga ega. Ammo bir kuni uning oilasi dahshatli avtohalokatga uchraydi.
Mia og‘ir ahvolda qoladi va voqealarni go‘yo tanasidan tashqarida kuzatayotgandek his qiladi. Shu holatda u hayotidagi eng og‘ir tanlov bilan yuzlashadi:
U yashashni tanlaydimi yoki ketishni?
Roman ana shu savol atrofida qurilgan.
Kitobda:
kabi mavzular yoritiladi.
Mia uchun musiqa oddiy qiziqish emas. U violonchelchi bo‘lishni orzu qiladi va nufuzli musiqa maktabida o‘qish imkoniyatini kutadi.
Shu bilan birga uning sevgilisi Adam ham musiqa bilan shug‘ullanadi. Shu sababli romanda musiqa qahramonlarning his-tuyg‘ularini ifodalovchi muhim vosita hisoblanadi.
Mia va Adamning munosabatlari ham romanning muhim qismi.
Ularning hayot yo‘llari bir-biridan farq qiladi: Mia klassik musiqaga yaqin bo‘lsa, Adam rok musiqasi bilan shug‘ullanadi. Shunga qaramay, ular bir-biriga bog‘lanadi.
Avtohalokatdan keyin esa Mia uchun Adam ham yashashga undovchi eng muhim insonlardan biri bo‘lib qoladi.
Kitob faqat avtohalokat haqida emas.
Mia kasalxonada yotgan paytda o‘tmishdagi voqealarni eslaydi: ota-onasi, ukasi, Adam bilan munosabatlari, musiqa va kelajak haqidagi orzulari.
Shu sababli o‘quvchi asta-sekin Mianing nimani yo‘qotgani va yashash uchun nimalari qolganini tushunib boradi.
Roman o‘quvchini shunday savolga olib keladi:
Agar bir lahzada hayotingiz butunlay o‘zgarib ketsa, yashashni davom ettirish uchun sizga nima kuch berardi?
Shuning uchun “Agar yashasam” oddiy romantik roman emas. Unda sevgi bilan birga qayg‘u, yo‘qotish va hayotning qadrini anglash kuchli yoritilgan.
Ayniqsa:
“If I Stay” juda mashhur bo‘lib ketgan va uning asosida 2014-yilda film ham suratga olingan. Filmda Mia obrazini Chloë Grace Moretz ijro etgan.
Kitobning davomi ham mavjud — “Where She Went”. Unda voqealar birinchi kitobdan keyingi davrda davom etadi.
Ba’zan yashash — shunchaki nafas olish emas, balki katta yo‘qotishlardan keyin ham davom etishni tanlashdir.

