• Muallif: Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf
• Nashriyot: «Hilol» nashriyot-matbaasi
• Sana: 2022 yil
• Nomi: «Xislatli hikmatlar sharhi» 1–5-juzlar
• Hajmi: 1-juz 416 bet, 2-juz 448 bet, 3-juz 432 bet, 4-juz 472 bet, 5-juz 416 bet.
• O‘lchami: 15.0x22.5 sm
• Muqovasi: qattiq
• Alifbosi: kirill
• Tili: o'zbek
«Xislatli hikmatlar sharhi»
Ushbu kitobda shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf xazratlari shayx Ibn Atoulloh Sakandariyning «Hikamul-Atoiyya» nomli kitoblariga qilgan tarjimalari va sharhlari o‘rin olgandir. Orziqib kutilgan ushbu benazir asar o‘ziga xos bejirim qutiga joylangan bo‘lib, kitobsevar muxlislarimiz qalbining to‘ridan ham, kitob javonidan ham munosib o‘rin oladi degan umiddamiz.
Mundarija
«Xislatli hikmatlar sharhi» 1-juz
Kirish so‘zi
Shayx ibn Atoulloh Sakandariy
«Hikamul-Atoiyya» kitobi haqida
«Hikamul-Atoiyya» haqidagi maqtovlar
«Hikamul-Atoiyya»ning sharhlari
«Hikamul-Atoiyya»ning o‘zbekcha tarjima va sharhi
Ruhiy tarbiyaga oid asarlarni o‘rganishga oid mulohazalar
Amalga suyanishning alomati
Maxfiy shahvatga berilib, oliy himmatdan qulamaslik lozimligi haqida
Himmatlar qadar qo‘rg‘onini tesha olmas
Nafsingni tadbirdan xotirjam qil
Qalb ko‘zi berkligining dalili
Duoning ijobati kechikishi umidsizlikka sabab bo‘lmasin
Va’da qilingan narsa yuzaga chiqmasa, shakka tushmaslik kerak
Allohni tanish yo‘lining ochilishi
Fuzayl ibn Iyoz qissasi
G‘arb madaniyatiga berilgan yigit qissasi
Amal holga bog‘liqdir
Ixlos amalning ruhidir
Vujudingni noma’lumlik tuprog‘iga ko‘m
Qalb uchun eng foydali narsa
Oynasiga mavjudotlarning surat¬lari tamg‘alanib qolgan qalb haqida
Borliqning barchasi zulmatdir
Allohning qahri mavjudligiga dalolat qiladigan narsalardan biri
U Zotni biror narsa to‘sishini qanday tasavvur qilish mumkin?
Johillikdan biror narsani tark qilmagan kimsa
Diniy ishlarni ortga surish befahmlikdir
Allohdan shariatga muvofiq holatdan boshqa holatga chiqarishni so‘rashning yaxshi emasligi
Talabi hojatning to‘g‘ri bo‘lishi
Qazoi qadar bandaning har nafasi ustida joriydir
Ag‘yorlardan forig‘ bo‘lishni kutmaslik haqida
Dunyoning xiraliklaridan hayron bo‘lmaslik
Faqat Allohga suyanib talab qilish kerakligi
Saodat Allohga qaytishdadir
Nurafshon ibtido nurafshon intihoning dalilidir
Tashqari ichkarining belgisidir
Allohni dalil qilish bilan Allohga dalil keltirish orasidagi farq
Yetishganlar va yuruvchilarning martabalari
«Alloh» degin, o‘zgani qo‘ygin
G‘aybni qo‘yib, aybga nazar sol
Qur’on va sunnatga xilof bo‘lgan bunday ishlarni qiladigan shaxslarning turlari
Uchinchi turdagi ahli zalolatlarning firqalari
Ko‘zi to‘silganlardan Haq taolo to‘silgandir
Yomon xislatlarni tark etgan kishi Allohga yaqin bo‘lur
Nafsdan rozi bo‘lish xatoning aslidir
Basiyratning darajalari
Alloh avval qanday bo‘lsa, hozir ham o‘shanday
Himmat niyatini U zotdan o‘zgaga qilma
Allohdan o‘zgadan hojatingni ravo qilishni so‘rama
Allohdan yaxshi gumonda bo‘lish haqida
Boqiydan qochib, bebaqoni talab qilgandan ajablanish
Borliqni qo‘yib, bor qiluvchi tomon ko‘chish
Kimning suhbati mumkin emas?
O‘zingdan past holdagini do‘st tutma
Foydalanilgan adabiyotlar
«Xislatli hikmatlar sharhi» 2-juz
Zohid qalb va rog‘ib qalb
Amallar va hollarning go‘zalligi
Zikrning darajalari
Qalbning o‘limi alomatlari
Gunoh noumidlikka olib bormasligi kerak
Allohning adliga va fazliga nazar solish kerakligi
Kichik gunohlarning kattalashishi
Qabul bo‘lishi eng umidvor amal
Hushyorlanish voridi
Iqbol voridi
Visol voridi
Nurlar qalblar va sirlar ulovidir
Nur qalbning lashkaridir
Nur, basiyrat va qalbning ishi
Allohdan chiqqan toat ila xursand bo‘l
Amallarni ko‘rishdan va ahvollarga shohid bo‘lishdan kesilish
Tamagirlik urug‘i
Xomxayol yetoviga yurmaslik
Tamaga qul bo‘lmaslik haqida
Imtihon zanjirlari
Noshukrlik – ne’matning zavoli
Shukrning haqiqati
Istidrojdan qo‘rq
Madadning kesilishi
Mo‘minni arzimas sanamaslik haqida
Hidoyat va inoyat ahllari
Ilohiy voridlar to‘satdan bo‘ladi
Bishrul Hofiyning tavbasi
Ibrohim Adhamning tavbasi
Zozon Kindiyning tavbasi
Yahudiy millatiga mansub amerikalik
Embriolog olim Rob Gillxamning
Islomga kirishi
Lemont Xokins ismli amerikalik mashhur rep qo‘shiqchisining Islomga kirishi
Turkiyada shotlandiyalik sayyohning
Islom dinini qabul qilishi
Qur’oni Karimning birgina oyati rohibni Islomga yetakladi
Johillikning uch alomati
Oxirat diyori – mo‘minlarni mukofotlash joyi
Amalning qabul bo‘lgani alomati
Allohning huzurida o‘z qadrini bilish uslubi
Oshkora va pinhona ne’matlarga erishish yo‘li
Allohdan talab qilinadigan eng yaxshi narsa
G‘ururga ketishning alomati
Orif qanday kishi?
Umid va xomxayol
Bandalikda sodiqlik va Robbning haqlarini ado etish
Torlik va kenglik
Torlikdan ko‘ra kenglik xavfliroq
Nafs yoziltirilganda o‘z nasibasini oladi
Ato suratidagi man etish va man etish suratidagi ato
Man qilish atoning ayni o‘zi bo‘lishi
Aldamchi dunyoga nafs yoki qalb nazari
Foniy bo‘lmas izzat haqida
Haqiqiy toyy
Ato va man qilish haqida
Naqd muomalaga naqd mukofot
Foydalanilgan adabiyotlar
«Xislatli hikmatlar sharhi» 3-juz
Toatning eng yaxshi mukofoti
Amal qiluvchilar uchun kifoya bo‘lgan mukofot
Allohga orzu qilayotgan narsasi uchun yoki toati ila uqubat kelishini o‘zidan daf qilish uchun ibodat qilinmaydi
Allohning mehri ham, qahri ham mo‘min uchun yaxshilikdir
Man qilishning alamli bo‘lishi Allohning hikmatini fahmlamaslikdandir
Gunohning ba’zan (Allohga) yetishishga sabab bo‘lishi
Ba’zi ma’siyat toatdan yaxshiroq bo‘lishi haqida
Yo‘qdan bor qilish va madad berish ne’matlari
Hojatmandlik bandaning zotida bor
Vaqtlarning eng yaxshisi
Allohga yaqinlashish eshigi
Tilning so‘rashga burro bo‘lishi
Orifning sokinligi va barqarorligi
Qalblar quyoshi aslo botmaydi
Baloning alamini yengillatish
Allohning lutfi qadaridan ajramas
Yo‘llardan qo‘rqilmaydi, havodan qo‘rqiladi
Bashariylikning va bandalikning zohir bo‘lishi
Robbingdan emas, nafsingdan talabgor bo‘l
Allohning buyuk ne’mati ila ne’matlanish
Odatdan tashqari ishlarning barchasi karomat emas
Karomat tushunchasi va uning turlari
Vird va vorid haqida
Vird va ibodatlar taqsimi
Kundalik virdlar va ularning tartibi holatga qarab virdning turlanishi
Kechaning virdlari
Tunda bedor bo‘lish
Bedorlikni yengillashtiruvchi omillar
Madadlar kelishi va nurlar porlashi
G‘ofil va oqil o‘rtasidagi farq
Har bir narsadan yotsirashning sababi
Bu dunyoda yaratilganlarga, u dunyoda esa
Yaratganga nazar solish haqida
Allohni jannatda ko‘rishga iymon
Ko‘rishni inkor qiluvchilarning dalillari va ularga javoblar
U Zotning jamolini ko‘rish ishtiyoqida
U Zot yaratgan narsalarga shohid bo‘lish
Toatni malol olish va ularga o‘ch bo‘lish muolajasi
Namoz gunohlarni yuvadi va g‘ayb eshigini ochadi
Namozning fazllari
Amalda ixlos shartligi haqida
Amalning qabul bo‘lishi kifoyadir
Alloh fazlini senga izhor qilsa
Mazammatlar va maqtovlar boisi
Robblik va bandalik sifatlari
Robblik sifatlari
Bandalik sifatlari
Qalbning eng katta ma’siyati robblik sifatlariga da’vogarlik qilishdir
Odatdan tashqari ishni kutmay, odatingni o‘zgartir
Maqsad go‘zal odob ila rizqlanishdir
Duoning odoblari
Bandaning muztarligi, xorligi va hojatmandligi nusratni keltiradi
Alloh taologa yetishish yo‘li
U Zotning chiroyli berkitishi bo‘lmasa
Ibodat chog‘idagi ehtiyoj
Foydalanilgan adabiyotlar
«Xislatli hikmatlar sharhi» 4-juz
Ma’siyat satrini so‘rash
Aybni bilib turgan sohib
Yaqiyn nuri senga porlasa
Allohning bandadan to‘silishi
Allohning borliqda zohir bo‘lishi
Allohning botin va zohir sifatlari nisbiydir
Bor qilinganlarga nazar solish
Bor qilinganlarning isbot va mahv qilinishi
Odamlar seni maqtasa, o‘zingni mazammat qil
Mo‘min maqtalganda Allohdan hayo qiladi
Eng johil shaxs
Bandaning Allohni U Zotga munosib maqtovi
Zohidlar va oriflar madh qilinsalar
Dunyo ne’matlarining berilishi va man qilinishiga munosabat
Gunoh sodir bo‘lganda umidsizlanmaslik
Xavfu rajo eshiklarining ochilishi
Qaysi birlari sizga manfaatliroq ekanini bilmaysizlar
Nurlar qalblar va sirlardan chiqar
Nurlar va kashf
Qalblarning nurlar ila to‘xtashi
Valiylikni to‘sishning hikmati
Allohga yetishish orqali valiyga yetishish
Malakut g‘aybi va bandalar siri
Sirlardan xabardor, lekin ilohiy rahmatlar-la xulqlanmaganlar holi
Nafsning ma’siyatdagi va toatdagi ulushi
Maxfiy riyo
Amalni zoye qiladigan va qilmaydigan riyo
Maxfiy riyo haqida
Bandalikda sodiq emaslikning dalili
Xalqning nazarini emas, Haqning nazarini ko‘zla
Ma’rifat, fano, muhabbat
Haq taoloning hijoblanishi
Haq taoloning hijoblanishi va ko‘zlardan yashirinishi
Talab narsa so‘rash emas, bandalik izhoridir
Ato oldin, talab keyin
Azaliy hukm illatga bog‘liq emas
Ilohiy inoyat va fazlu ato
Allohning rahmatiga sazovor bandalar
Barcha narsa mashiy’atga suyanadi
Uning zikri ila Undan so‘rashdan mashg‘ul bo‘lish
Allohga g‘ofillik va beparvolik nisbati berilmas
Muridlarning bayrami
O‘ta hojatmandliklar foydasi
Armug‘onlar gilamlari
Bechoralik va muhtojlikni to‘g‘rilash
Bandalik sifatlarini yuzaga chiqarish
Nomukammal istiqomat va karomat
Natijalar hosil bo‘lishi
Ehsonidan ibora aytish
Hukamolarning nurlari va so‘zlari
Kalom qalbga bog‘liqdir
Ibora aytishga izn
Haqiqat nurlarining so‘nishi
Soliklar va oriflarning holi
Iboralar ozuqadir
Maqom haqidagi ibora
Voridlarni berkitish zarurati
Xaloyiqdan narsa olish shartlari
Hojatni so‘rashdan hayo qilish
Ikki ish iltibosli bo‘lib qolsa
Havoga ergashish alomatlaridan biri
Toatlarning vaqtlarga bog‘lanishi
Vojib qilish zanjirlari
Ibodat vojibligi jannat vojibligidir
Ilohiy qudratni ojiz sanash
Zulmatlar vorid bo‘lishining hikmati
Ne’matlarning qadrini bilish
Ne’matlarning ko‘pligidan dahshatga tushmaslik
Tuzalmas dard
Shahvatni qalbdan chiqarish
Mushtarak amal va mushtarak qalb haqida
Yetuvchi va kiruvchi nurlar haqida
Nurlarning kelgan joyiga qaytib ketishi
Qalbni poklash
Yuzlanish kech qolganini hisobga ol
Foydalanilgan adabiyotlar
«Xislatli hikmatlar sharhi» 5-juz
Vaqtlardagi huquqlar va vaqtlarning huquqlari haqida
Umr evazsiz va bebaho ne’matdir
Alloh bandasining o‘zgaga qul bo‘lishini sevmas
Toatning foydasi va ma’siyatning zarari
Allohning izzatini hech narsa ziyoda ham qimas, unga nuqson ham yetkazmas
Allohga yetishish
Haqiqatlarning tajalliy bo‘lishi
Voridlar odatlarni buzarlar
Vorid Qahhorning huzuridan kelur
Haq hech narsa bilan hijoblanmas
Amalning qabul bo‘lishidan noumid bo‘lma
Samarasi noma’lum voridni maqtama
Voridlarning boqiy qolishini zinhor talab qilma
Ne’mat va azob haqiqati
Tashvish va mahzunlikning sababi
Ne’matning tugal bo‘lishi
Shod va mahzun bo‘lish nisbati
Bo‘shashni istamasang, mansabni egallama
Ibtido va intiholar
Dunyo ag‘yorlar joyi va xiraliklar koni
Quruq nasihatni qabul qilmasliging
Manfaatli ilm
Noqobil ulamolar
Oxirat ulamolari
Ilmning yaxshisi
Ilm iymonga da’vat etadi
Ilmning foyda-zarari
Odamlarning yuzlanmasliklari yoki mazammatlari
Ozorlar va bezovtaliklar hikmati
Shayton sendan g‘ofil bo‘lmas, sen
Allohdan g‘ofil bo‘lma
Senga shayton dushman, nafs qarshi
Haqiqiy mutakabbir
Kibrning darajalari
Kibrning turlari
Kibrning hukmi
Kibr va tavoze’ning belgilari
Kibrni davolash yo‘llari
Haqiqiy mutavoze’
Haqiqiy tavoze’
Allohning sifatiga shohid bo‘lish
Komil mo‘minning sifatlari
Haqiqiy muhabbat
Soliklarning sayri hikmati
Inson mulk va malakut orasidagi o‘rtacha olam
Borliq jismingnigina sig‘diradi
Borliq qamog‘i va tan zindoni
Bor qiluvchiga shohid bo‘lish
Xususiyatning sobit bo‘lishi
Soliklar va majzublar
Qalblarning nurlari va sirlari miqdori
Toatning samarasi qabulning bashorati
Allohning sadaqasi va hadyasi
Nur avval bo‘lishi va zikr avval bo‘lishi
Zikr va qalbning nurlanishi
Zohir botinga dalolatdir
Shohidlik va shohidlik talab qilish
Alloh bandani hurmatlashi
Umrning barakasi
Umrning barakali bo‘lishi sababi
Mashg‘ul qiluvchilardan forig‘ bo‘lib Alloh taologa yuzlanish
Tafakkur qalb sayri
Tafakkur qalb chirog‘i
Tafakkur ikki xildir
Xotima
Foydalanilgan adabiyotlar

