Xameleon hikoyalar, Anton Chexov

"Xameleon" — Anton Chexovning eng mashhur satirik hikoyalaridan biri bo‘lib, jamiyatdagi ikkiyuzlamachilik, mansabparastlik va adolatsizlikni o'tkir kulgi orqali fosh etadi. Asar markazida politsiya noziri Ochumelov turadi. U oddiy bir itning odamni tishlashi bilan bog‘liq voqeani tekshirar ekan, itning egasi kim ekanligi haqidagi taxminlarga qarab o‘z qarorini bir necha bor o‘zgartiradi. Agar it oddiy odamniki bo‘lsa, uni jazolashni talab qiladi, ammo it yuqori martabali shaxsga tegishli bo‘lishi mumkinligi aytilganda darhol fikrini o‘zgartiradi.

Chexov ushbu kulgili vaziyat orqali mansab oldida bosh egish, qonunni hammaga bir xil qo‘llamaslik va manfaat uchun prinsiplaridan voz kechadigan insonlarni mahorat bilan tasvirlaydi. Hikoya qisqa bo‘lsa-da, mazmunan juda teran bo‘lib, adolat, vijdon va halollik kabi qadriyatlarning ahamiyatini eslatadi. Muallifning sodda uslubi, nozik kinoyasi va kuchli ijtimoiy tanqidi bu asarni jahon adabiyotining eng sara satirik hikoyalaridan biriga aylantirgan.