"Momaqaldiroqli dovon" (1847 y.) jahon adabiyotidagi eng mashhur sevgi romanlaridan biridir. Uning mashhurligi yillar davomida kamaymayapti, balki ortib bormoqda. U bo‘yicha juda ko‘p filmlar suratga olingan: "Momaqaldiroqli dovon"ni Luis Benuel va Jak Rivett kabi kino ustalari ekranlashtirgan; 1939-yilgi filmda bosh rolni Lourens Olivier ijro etgan va 1992-yilgi film versiyasida qahramon rolini Juliette Binosh o‘ynagan. Roman syujeti kompozitorlarni qo‘shiq va balladalar yozishga ilhomlantirgan, hatto Stefani Mayerning mashhur "Sumerki" dostonida "Momaqaldiroq dovoni" haqida eslatma mavjud. Ko‘pgina reytinglarga ko‘ra, bu barcha davrlarning eng romantik kitobi.
Bu juda g‘ayrioddiy kitob bo‘lib, syujetning kutilmagan burilishlariga to‘la, ba’zan fojiali yakun topadi. Muhabbat g‘amgin veresk dashtlari fonida qahramonlarning aqldan ozishi va o‘limiga olib keladi. Qahr-g‘azab, isyon va mehr-muhabbat ularning hayotida bir butun bo‘lib qo‘shilib ketgan edi. Yovvoyi asrandi yigitning o‘gay singlisiga bo‘lgan his-tuyg‘ulari na mantiq, na axloq oldida bo‘ysunadi, ularga na insoniy kuch, na yovuz taqdir, na hatto o‘lim hukmini o‘tkazadi. O‘z xo‘jayinini butunlay qamrab olgan va bir necha hayotni sindirgan his-tuyg‘ular Viktoriya davridagi odamni qo‘rqitdi, ammo keyingi avlod o‘quvchilarini shunchaki sehrlab qo‘ydi.

