Uvays Qoroniy, Rauf Jilasun

📌 Kitob nomi: Uvays Qoroniy

📌 Muallif: Rauf Jilasun

📌 Til: O‘zbek

📌 Yozuv: Kirillcha

📌 Muqova: Qattiq

📌 Chop etilgan yili: 2022

📌 Qisqacha mazmun:

Uvays Qoroniy (657) — tasavvufdagi Uvaysiya tariqati asoschisi. Muhammad sollallohu alayhi vasallam zamonlarida yashagan bo‘lsa-da, u bilan hech qachon uchrashmagan. Anʼanaga koʻra, Muhammad (s.a.v.) Uhud jangida (milodiy 625 yil) ikkita muborak tishlaridan ayrilganida (boshqa maʼlumotlarga koʻra, pastki old tishlaridan biriga tosh tegib sindirilgan), V.K. undan bilib oldi. Muhammad sollallohu alayhi vasallamga bo‘lgan katta hurmatidan shubhalanmaslik uchun avval bir tishini, keyin esa butun tishini sug‘urib oldi. Muhammad (s.a.v.) uni sahobalar safiga taklif qildi. Muhammad sollallohu alayhi vasallam vafotlaridan oldin Xirkalarini Hazrati Aliga U.Q. Ingliz shayxi Ali Muoviyaga qarshi Siffin jangida vafot etdi. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, U.K. Xoʻtanda vafot etgan va shu yerda dafn etilgan.

Muhammad (s.a.v.) go‘yo Uvaysning Umar ibn al-Xattob huzuriga kelishini bashorat qilgan va Uvays musulmonlar jamoatidagi do‘sti (xolid) va o‘zidan keyingi avlodning eng yaxshi odami ekanini aytgan. Bu so‘zlar Uvays haqida keyingi rivoyatlarning paydo bo‘lishiga sabab bo‘ldi, ular “Tazkirat ul-avliyo’ Attor”da (vaf. 1221) batafsil bayon etilgan. So'fiylik an'anasida Muhammad (s.a.v.) bilan Uvays o'rtasida ma'naviy aloqa mavjud. Shu tariqa Uvays so‘fiylik va xalq islomida yuksak hurmatga sazovor bo‘lib, turli joylarda, jumladan Suriyaning Ar-Raqqa shahrida, hozirgi O‘zbekistonning Xiva yaqinida va Tojikistonning Xovaling-Xovaling viloyatida qabrlari bor.