Antuan de Sent-Ekzyuperining “Tungi parvoz” asari — aviatsiya olami, inson jasorati, mas’uliyat, burch va hayotiy tanlovlar haqida hikoya qiluvchi falsafiy roman.
Sent-Ekzyuperi nafaqat mashhur yozuvchi, balki uchuvchi ham bo‘lgan. Shu sababli uning aviatsiyaga bag‘ishlangan asarlarida parvoz muhiti, uchuvchining mas’uliyati va osmondagi yolg‘izlik alohida ta’sirchanlik bilan tasvirlanadi.
“Tungi parvoz” o‘quvchini tungi osmon, uzoq masofalar va xavfli parvozlar olamiga olib kiradi.
Roman voqealari Janubiy Amerika osmonida pochta aviatsiyasi faoliyati atrofida rivojlanadi.
Uchuvchilar kechasi uzoq masofalarni bosib o‘tishi, o‘zgaruvchan ob-havo va turli xavflarga qarshi turishi kerak. Bunday sharoitda har bir qaror katta ahamiyat kasb etadi.
Muallif parvozni shunchaki bir joydan ikkinchi joyga yetib borish sifatida emas, balki inson xarakterini sinovdan o‘tkazadigan jarayon sifatida ko‘rsatadi.
Asarning muhim mavzularidan biri — burch va mas’uliyat.
Qahramonlar o‘z vazifalarini bajarish uchun qiyinchiliklarga duch keladilar. Muallif ular orqali inson o‘z zimmasidagi vazifaga qanchalik sodiq qolishi mumkinligi haqida savol qo‘yadi.
Bu yerda jasorat qo‘rquvning umuman yo‘qligi emas, balki murakkab vaziyatda ham vazifani davom ettirishga bo‘lgan qat’iyat sifatida namoyon bo‘ladi.
Tungi parvozdagi uchuvchi yer yuzidagi odatiy hayotdan uzoqlashadi. Uning atrofida qorong‘i osmon, uzoqdagi chiroqlar va cheksiz masofa qoladi.
Shunday vaziyatlarda inson o‘z fikrlari bilan yolg‘iz qoladi.
Sent-Ekzyuperi ana shu holat orqali insonning ichki dunyosi, qo‘rquvi, umidi va irodasini chuqurroq ochib beradi.
“Tungi parvoz”ni faqat samolyot va uchuvchilar haqidagi sarguzasht romani sifatida qabul qilish to‘liq bo‘lmaydi.
Aviatsiya voqealar uchun fon vazifasini bajaradi, asarning markazida esa inson turadi.
Inson nima uchun o‘z burchini bajaradi? Mas’uliyatning chegarasi qayerda? Maqsad yo‘lida qanday qurbonliklarga borish mumkin?
Roman o‘quvchini ana shunday savollar ustida fikr yuritishga undaydi.
• aviatsiya va tungi parvozlar;
• jasorat va qat’iyat;
• burch va mas’uliyat;
• inson irodasi;
• yolg‘izlik;
• xavf qarshisidagi tanlov;
• maqsadga sadoqat;
• inson ruhiyati;
• hayot va vazifa o‘rtasidagi munosabat;
• falsafiy va hayotiy mulohazalar.
“Tungi parvoz”:
• jahon adabiyotiga qiziquvchilar;
• falsafiy romanlarni yoqtiradiganlar;
• aviatsiya mavzusidagi asarlarni sevuvchilar;
• sarguzasht va chuqur mazmun uyg‘unligini izlayotganlar;
• inson xarakteri va ruhiyati haqidagi asarlarni yoqtiradiganlar;
• Antuan de Sent-Ekzyuperi ijodiga qiziquvchilar uchun mos.
“Tungi parvoz” — xavfli parvozlar ortida insonning burchi, jasorati, yolg‘izligi va irodasi haqida hikoya qiluvchi chuqur mazmunli asar. “Kichik shahzoda” muallifining boshqa qirrasini kashf etishni istagan kitobxonlar uchun ham qiziqarli tanlov.

