Dengiz zahmatkashlari, Viktor Gyugo

Gernsi orolida yashovchi Gilliat odamovi, yolg‘iz va boshqalardan chetda hayot kechiradigan baliqchi. Orol aholisi uni g‘alati odam deb biladi, ammo uning qo‘llari mohir, irodasi mustahkam va dengiz sirlarini yaxshi biladi. Gilliat kema egasi Mess Leterining jiyani Derushettani sevadi. Bir kuni Leterining «Duranda» nomli paroxodi halokatga uchraydi va uning qimmatbaho bug‘ mashinasi xavfli qoyalar orasida qolib ketadi. Mashinani qaytarib olib kelgan kishiga Leteri jiyanini turmushga berishga va’da qiladi. Gilliat uchun bu nafaqat katta sinov, balki sevgan qizining qalbini zabt etish imkoniyati hamdir.

Gilliat ochiq dengizdagi xavfli qoyalar tomon yolg‘iz yo‘l oladi. U bo‘ron, ulkan to‘lqinlar, oziq-ovqat va boshpana yetishmasligi bilan kurashadi. Eng dahshatli sinovlardan biri esa u bilan olishadigan ulkan sakkizoyoq bo‘ladi. Gilliatning tabiat bilan kurashi inson irodasi, mehnati va chidamliligining haqiqiy sinoviga aylanadi. U nihoyat mashinani qutqarib, orolga qaytishga muvaffaq bo‘ladi, ammo bu vaqt ichida Derushetta yosh ruhoniy Ebinezerga oshiq bo‘lib qolganini bilib oladi.

Viktor Gyugo romanda dengiz bilan kurashni, javobsiz muhabbatni va insonning fidoyiligini birlashtiradi. Gilliat sevgan qizining baxti uchun o‘z orzularidan voz kechadi. Asar dengizning qudrati, insonning yolg‘izligi, mehnat va taraqqiyot, shuningdek, haqiqiy muhabbatning qurbonlik talab qilishi haqida chuqur o‘ylashga undaydi.