"Toza varaq: Inson tabiati. Bugungi kunda uni kim va nima uchun tan olmayapti"

Kitob haqida

GIYOHVAND MODDALAR, PSIXOTROP MODDALAR, ULARNING ANALOGLARINI NOQONUNIY ISTE'MOL QILISH SOG'LIQQA ZARAR ETKAZADI, ULARNING NOQONUNIY AYLANISHI TAQIQLANADI VA QONUN HUJJATLARIDA BELGILANGAN JAVOBGARLIKKA SABAB BO'LADI

Bir necha asrlar davomida ko‘plab ziyolilar inson ota-onasi va jamiyat tomonidan tarjimai holi yozib boriladigan "bo‘sh varaq" sifatida tug‘iladi, degan ishonchga asoslanib, adolat tamoyillarini o‘rnatishga urinishgan. Ko‘pgina mualliflar inson xususiyatlarining tug‘ma ekanligi haqidagi taxminni obro‘sizlantirishga urinishadi, chunki odamlar turlicha tug‘ilsa, kamsitish va irqchilik oqlanadi, inson biologiyaning mahsuli bo‘lsa, iroda erkinligi shunchaki afsona, hayotning oliy ma’no va maqsadi yo‘q ekan. Pinker inson tabiati masalalarini tahlil qilmaslik nafaqat genetika, neyrobiologiya va evolyutsiya nazariyasining zamonaviy kashfiyotlariga zid ekanligini, balki o‘zimiz haqidagi tasavvurlarimizni ham buzib ko‘rsatishini ishonchli tarzda ko‘rsatib beradi. Aql-zakovat va iste’dodlar irsiylanadimi? Odamlar va davlatlar o‘rtasidagi munosabatlarda zo‘ravonlikni yo‘q qilish mumkinmi? Iroda erkinligi mavjudmi va u bilan birga o‘z xatti-harakatlari uchun javobgarlik ham bormi? Kognitiv psixolog Stiven Pinker o‘zining eng muhim kitoblaridan birida ana shu masalalar haqida fikr yuritadi.