«Tom tog‘aning kulbasi» — Garriet Bicher-Stouning mashhur ijtimoiy-psixologik romani bo‘lib, unda qullik davridagi insonlarning og‘ir hayoti va taqdiri tasvirlanadi. Asarning bosh qahramoni Tom — halol, mehribon, sabrli va e’tiqodli inson. U qullikning og‘ir sharoitlarida ham o‘zining insoniy fazilatlarini saqlab qolishga harakat qiladi.
Romanda qullarning oilalaridan ajratilishi, sotilishi, zo‘ravonlik va tahqirlarga duchor bo‘lishi tasvirlangan. Eliza, Jorj Harris, Kassi, Topsy va boshqa qahramonlarning taqdiri orqali yozuvchi qullik tizimining inson hayotiga yetkazgan ma’naviy va jismoniy zararlarini ko‘rsatadi.
Asarda inson qadr-qimmati, ozodlik, tenglik, mehr-oqibat, sabr, sadoqat va e’tiqod kabi mavzular muhim o‘rin egallaydi. Asar o‘quvchini adolatsizlik haqida o‘ylashga, inson erkinligi va qadr-qimmatining naqadar muhim ekanini anglashga undaydi.

