Til sayqali, Saloh Muhammad Abul Hoj

«Til sayqali» — doktor Saloh Muhammad Abul Hoj tomonidan yozilgan, inson nutqini tarbiyalash va til bilan bog‘liq axloqiy muammolarni bartaraf etishga bag‘ishlangan asar. Kitobda tilning inson hayotidagi o‘rni, so‘zlashuv odobi va noto‘g‘ri so‘zlardan kelib chiqadigan ma’naviy zararlar batafsil yoritilgan. Muallif tilga oid masalalarni keng qamrab olib, har bir illatni tushuntirish bilan birga, undan qutulish yo‘llarini ham bayon qilishga harakat qilgan.

Asarda til orqali sodir etiladigan 83 ta illat haqida so‘z yuritiladi. Ular orasida yolg‘on gapirish, g‘iybat qilish, chaqimchilik, so‘kinish, tuhmat, behuda gapirish va boshqalarning aybini qidirish kabi xatti-harakatlar mavjud. Muallif ushbu illatlarning mazmunini va insonning ma’naviy hayotiga ta’sirini izohlab, ulardan saqlanish zarurligini tushuntiradi. Shuningdek, yaxshi gumon qilish, sukut saqlash, o‘ylab gapirish va so‘zning oqibatini hisobga olish kabi odoblar ham kitobning muhim mavzularidan hisoblanadi.

Kitobning asosiy yo‘nalishlaridan biri — til kasalliklari va ularning davosini birgalikda bayon qilishdir. Muallif insonning so‘zlari uning qalbi va axloqiy holati bilan chambarchas bog‘liqligini ko‘rsatib, tilni zararli odatlardan saqlashga doir diniy-ma’rifiy tushunchalarni bayon etadi. Kitobda yomon so‘zlardan tiyilish, foydali va ezgu so‘zlarni tanlash, sukutning o‘rni va qachon gapirish kerakligini bilish kabi masalalar muhokama qilinadi.

Muallif asarning kirish qismida zamonaviy hayotdagi ko‘plab muammolarning ildizi qalbdagi illatlar bilan bog‘liqligiga e’tibor qaratadi. Shu sababli qalb tarbiyasi, nafsdagi salbiy sifatlarni tuzatish va insonlar o‘rtasidagi munosabatlarni yaxshilash masalalari ham kitobning umumiy mazmuni bilan bog‘langan. Ayniqsa, oila va jamiyatdagi munosabatlarda tilning ta’siri, so‘zlar orqali kelib chiqadigan kelishmovchiliklar va ularning oldini olishga oid jihatlar asarning mavzu doirasiga kiradi.

Nashr haqida: Kitob 2025-yilda Falaq Nashr tomonidan o‘zbek tilida chop etilgan. Tarjima va izohlar Murод Umar hamda Obid Shoshiy tomonidan tayyorlangan. Nashr 464 betdan iborat bo‘lib, yumshoq muqovada chiqarilgan