"Tibbiy Kimyo"

“Tibbiy kimyo” darsligi tibbiyot oliy ta’lim muassasalari talabalari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, unda kimyoning tibbiyot, biologiya va inson fiziologiyasidagi o‘rni keng yoritiladi. Kitob talabalarda tirik organizmda kechadigan kimyoviy jarayonlar, moddalarning tuzilishi va xossalari hamda ularning biologik ahamiyati haqida tizimli bilim shakllantirishga xizmat qiladi.

Darslikda umumiy va tibbiy kimyoning muhim bo‘limlari, jumladan, kimyoviy reaksiyalar, eritmalar, elektrolitlar va noelektrolitlar, kislota-ishqor muvozanati, bufer tizimlar, oksidlanish-qaytarilish jarayonlari, kimyoviy muvozanat va termodinamik qonuniyatlar haqida ma’lumot beriladi. Ushbu mavzular inson organizmida sodir bo‘ladigan fiziologik va biokimyoviy jarayonlar bilan bog‘lab tushuntiriladi.

Kitobda biogen elementlar va ularning organizmdagi ahamiyatiga alohida e’tibor qaratiladi. Organizm uchun zarur bo‘lgan makro- va mikroelementlarning biologik vazifalari, ularning moddalar almashinuvidagi ishtiroki, yetishmovchiligi yoki ortiqcha miqdorining organizmga ta’siri yoritiladi.

Shuningdek, eritmalarning xossalari, osmos va osmotik bosim, kolloid sistemalar, sirt hodisalari va adsorbsiya jarayonlari kabi mavzular ham tibbiy nuqtai nazardan bayon etiladi. Bu bilimlar hujayra membranalari orqali moddalar almashinuvi, qon va boshqa biologik suyuqliklarning xossalari hamda organizm ichki muhitining barqarorligini tushunishda muhim ahamiyatga ega.

Darslikda kislota-ishqor muvozanati va bufer tizimlari, ayniqsa qonning bufer tizimlari, organizmning normal faoliyatini ta’minlashdagi roli bilan bog‘liq holda o‘rganiladi. Shuningdek, turli kimyoviy jarayonlarning diagnostika, davolash va farmakologiyada qanday ahamiyat kasb etishi ham ko‘rsatib beriladi.

“Tibbiy kimyo” kitobi nazariy kimyoviy bilimlarni amaliy tibbiyot bilan uzviy bog‘laydi. Shu sababli undagi mavzular keyinchalik biokimyo, fiziologiya, farmakologiya, klinik laboratoriya diagnostikasi va boshqa tibbiy fanlarni o‘zlashtirish uchun mustahkam asos yaratadi.

Mazkur darslik bo‘lajak shifokor va tibbiyot mutaxassislarining kimyoviy tafakkurini rivojlantirish, organizmda kechadigan murakkab jarayonlarning molekulyar va kimyoviy asoslarini tushunish hamda tibbiyotda uchraydigan ko‘plab hodisalarni ilmiy nuqtai nazardan izohlash uchun foydali manba hisoblanadi.