Сўнгги япроқ ва бошқа ҳикоялар, О. Генри

«Soʻnggi yaproq va boshqa hikoyalar» — qisqa nasr, nozik yumor hamda kutilmagan yakunlarning tan olingan ustasi O. Genri qalamiga mansub asarlar toʻplami. Uning hikoyalari eng turli-tuman insonlar haqida soʻzlaydi, ammo deyarli har doim markazda oddiy insoniy tuygʻular: muhabbat, doʻstlik, umid, hamdardlik, yolgʻizlik va oʻz taqdirini oʻzgartirish istagi turadi. Syujetlarning tashqi soddaligi ortida inson xarakteri hamda uning atrofidagilarga boʻlgan munosabati ustidan chuqur kuzatuvlar yashiringan.

Toʻplamdagi eng mashhur hikoyalardan biri «Soʻnggi yaproq» hisoblanadi. Voqealar markazida ogʻir xastalikka chalingan va sekin-asta tuzalishga boʻlgan umidini yoʻqotayotgan yosh rassom qiz turadi. U oʻz hayotini deraza ortidagi pechakgulning soʻnggi yaprogʻi bilan bogʻlaydi hamda u bilan birga oʻz hayoti ham soʻnishiga ishonadi. Biroq uning yonida u uchun oʻz halovatini, hattoki jonini fido qilishga tayyor insonlar paydo boʻladi. Bu hikoya umid, doʻstlik va haqiqiy fidoiylik naqadar qudratli boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi.

Toʻplamning boshqa hikoyalari ham noaniq va kutilmagan vaziyatlarga tushib qolgan oddiy insonlarga bagʻishlangan. Qahramonlar kambagʻallik, yolgʻizlik, muhabbat iztiroblari, tasodifiy uchrashuvlar hamda taqdirning kutilmagan buroqlari bilan toʻqnash kelishadi. O. Genri bir vaqtning oʻzida oʻquvchini kuldirishni va uni jiddiy narsalar haqida oʻylashga majbur qilishni uddalaydi. Uning qahramonlari xatolarga yoʻl qoʻyishadi, boshqacha hayot haqida orzu qilishadi, yaqinlari uchun oʻz istaklaridan voz kechishadi va baʼzan taqdirdan mutlaqo kutilmagan javoblar olishadi.

O. Genri hikoyalarining alohida qimmati ularning emotsionalligida hamda aksariyat hollarda butun hikoyaning idrok etilishini oʻzgartirib yuboradigan yakunlaridadir. Oddiy voqealar astoydil chuqur maʼno kasb etadi, qahramonlarning kichik qilmishlari esa inson xarakterining haqiqiy kuchini ochib beradi. «Soʻnggi yaproq va boshqa hikoyalar» — bir nechta sahifa ortida butun boshli inson tarixi yashiringan qisqa, ammo mazmunli asarlarni xush koʻruvchilar uchun yaxshi tanlovdir.