Наринэ Абгаряннинг «София уйга қайтарди» романи оғир синовлар, йўқотишлар ва катта ўзгаришларни бошдан кечирган, аммо ўзининг ички кучини ва қадр-қимматини сақлаб қолган аёл тақдири ҳақидаги таъсирчан тарихий асардир. Софиянинг ҳаёти орқали инсоннинг ўз ўрнини излаши, ўтмиш билан юзлашиши ва ҳақиқий уйнинг маъносини англаши тасвирланади.
Софиянинг тақдири ХХ асрдаги мураккаб тарихий воқеалар ва узоқ йиллик сафарлар билан чамбарчас боғланган. Арманистондан Хитойгача бўлган йўлда у турли мамлакатлар, инсонлар ва тақдирларга дуч келади. Бироқ унинг энг муҳим сафари ташқи дунё бўйлаб эмас, балки ўз қалби ва хотиралари ичида кечади.
Асарда муҳаббат, садоқат, умид ва инсон қадри каби мавзулар алоҳида ўрин тутади. Қаҳрамон қанчалик оғир вазиятларга тушмасин, ҳаётдан маъно ва янги умид излашдан тўхтамайди. Муаллиф бир инсоннинг тақдири орқали бутун бир даврнинг оғриқлари, хотиралари ва инсоний кечинмаларини таъсирчан тарзда очиб беради.
Тарихий романлар, кучли аёл қаҳрамонлар ва чуқур ҳис-туйғуларга бой асарларни яхши кўрадиган китобхонлар учун муносиб танлов. Китоб уй, оила, хотира ва инсоннинг ўзлигини топиши ҳақида ўйлашга ундайди.

