"Kafansiz ko‘milganlar" — O‘zbekiston xalq shoiri va adibi Shukrulloning eng ta'sirchan hujjatli-qissaviy asarlaridan biri bo‘lib, unda sobiq tuzum davridagi qatag‘on, nohaq ayblovlar va inson boshidan kechirgan og‘ir sinovlar haqqoniy tasvirlanadi. Asar muallifning shaxsiy hayotiy kechinmalari asosida yozilgani bilan alohida ahamiyatga ega.
"Kafansiz ko‘milganlar" inson erkinligi, adolat va haqiqat yo‘lida kechgan mashaqqatli hayot haqida hikoya qiladi. Asarda qatag‘on yillarining dahshatli manzaralari, begunoh insonlarning boshiga tushgan kulfatlar, ruhiy azoblar va sinovlar chuqur badiiy mahorat bilan tasvirlangan.
Shukrullo o‘z boshidan kechirgan voqealar orqali zulmning asl qiyofasini ochib beradi. Biroq asar faqat iztiroblar haqida emas, balki insonning bukilmas irodasi, Vatanga muhabbati, sabr-toqati va haqiqatga bo‘lgan ishonchi haqida hamdir. Har bir sahifa kitobxonni tarix saboqlaridan xulosa chiqarishga undaydi.
Tarixni unutgan xalq kelajagini yo‘qotadi. Shukrulloning "Kafansiz ko‘milganlar" asari qatag‘on yillarining achchiq haqiqatini, insonning bukilmas irodasi va adolatga bo‘lgan ishonchini ta'sirchan voqealar orqali yoritadi. O‘qib bo‘lgach, uzoq vaqt xotirangizdan chiqmaydigan, chuqur mushohadaga chorlovchi asar.

