Sarob, Abdulla Qahhor

Abdulla Qahhorning "Sarob" romani o‘zbek adabiyotining muhim psixologik asarlaridan biri bo‘lib, unda inson ruhiyati, orzu va haqiqat o‘rtasidagi ziddiyat, jamiyatdagi ijtimoiy muammolar hamda ziyolilar hayoti chuqur badiiy mahorat bilan tasvirlangan. Asarda qahramonlarning ichki kechinmalari, ularning hayotga bo‘lgan qarashlari, maqsad va intilishlari orqali insonning adashishi, noto‘g‘ri tanlovlari va buning oqibatlari ochib beriladi. Muallif "sarob" timsoli orqali inson ba'zan haqiqatni anglamay, yolg‘on orzular va xomxayollar ortidan quvishi mumkinligini ko‘rsatadi.

Roman davomida qahramonlar turli hayotiy sinovlarga duch keladi. Ularning ruhiy iztiroblari, umidlari, muhabbat, vijdon va mas'uliyat bilan bog‘liq kechinmalari asarning asosiy mazmunini tashkil etadi. Abdulla Qahhor sodda, ravon va ta'sirchan uslubda inson xarakterini, jamiyatdagi muhitni hamda davr muammolarini yoritadi. Asar kitobxonni mustaqil fikrlashga, hayotda to‘g‘ri yo‘l tanlashga, yolg‘on tasavvurlarga berilmaslikka va har qanday vaziyatda haqiqatni izlashga undaydi.

Asarning asosiy g‘oyasi shundan iboratki, inson faqat haqiqat, halollik va to‘g‘ri qarashlar orqali hayotda o‘z o‘rnini topa oladi, yolg‘on orzular va "sarob" ortidan quvish esa ko‘pincha afsus va ruhiy tushkunlikka olib keladi.