Robinzon Kruzo. Daniel Defo

Daniel Defoening Robinzon Kruzo romani dengiz sarguzashtlari, omon qolish uchun kurash va insonning matonati haqida hikoya qiladi. Asarning bosh qahramoni — yoshligidan dengizchi bo‘lishni orzu qilgan Robinzon Kruzo. Ota-onasi uni tinch va xavfsiz hayot kechirishga undashiga qaramay, u uzoq mamlakatlarga sayohat qilish va boylik orttirish maqsadida uyini tark etadi.

Dengiz safarlaridan birida Robinzonning kemasi halokatga uchraydi. U yolg‘iz o‘zi kimsasiz orolga chiqib qoladi. Atrofida na odamlar, na yashash uchun tayyor boshpana bor. Robinzon cho‘kayotgan kemadan omon qolgan buyumlar, asboblar, qurol-yarog‘ va oziq-ovqatni olib chiqib, o‘ziga boshpana quradi. U ov qilishni, baliq tutishni, ekin ekishni va hayvonlarni boqishni o‘rganib, orolda mustaqil hayot yaratishga harakat qiladi.

Yillar davomida yolg‘izlik, kasallik, oziq-ovqat tanqisligi va noma’lum xavflar bilan yuzlashgan Robinzon umidsizlikka berilmaslikni o‘rganadi. Bir kuni u qum ustida inson izini ko‘rib qoladi va orolda yolg‘iz emasligini anglaydi. Keyinchalik u mahalliy odamlar qo‘lidan qutqarib qolgan Juma ismli yigit bilan tanishadi. Robinzon unga yordam beradi, ular bir-birining tilini va odatlarini o‘rganib, hamkorlik qilishadi. Ularning do‘stligi Robinzonning uzoq yillik yolg‘iz hayotini o‘zgartiradi.

Roman insonning qiyin vaziyatlarda aql, sabr va mehnat orqali yashab qolishi, umidni yo‘qotmasligi va erkinlikning qadriga yetishi haqida. Robinzonning kimsasiz oroldagi hayoti o‘quvchini har qanday sinovga tayyor turish, mavjud imkoniyatlardan foydalanish va taslim bo‘lmaslikka undaydi.