Robiniya pushti akatsiya, 60 см

Kuzda qayta gullash — daraxtlar uchun kam uchraydigan hodisa. Ammo aynan hozir shahrimizda qiziqarli daraxt — Robinia viscosa (yoki pushti akatsiya) qayta gullamoqda.

Bu tur nomi fransuz qirollik bog‘boni Jan Robin va uning o‘g‘li Vespasian Robinning sharafiga qo‘yilgan bo‘lib, ular 1601 yilda Shimoliy Amerikadan robiniya urug‘larini olib kelishgan. “Yopishqoq” degan tur nomi esa uning novdalari, barg bandlari va gul to‘plamlarining qizg‘ish yopishqoq tuklar bilan qoplanganligi sababli berilgan.

Bu daraxt 12–15 metr balandlikka yetadi, keng yoyilgan shox-shabbaga va qizg‘ish-jigarrang novdalarga ega. Ammo uning asosiy bezagi — binafsha-pushti rangdagi katta gul shingillari.

Pushti akatsiya oq akatsiyaga qaraganda bir necha kun kechroq — may oyining oxirida gullaydi va ular birga taxminan uch hafta davomida gullaydi. So‘ng oq akatsiya gullashni tugatadi, pushti akatsiya esa gullashda tanaffus qiladi va yana iyul, avgust va sentyabr oylarida bir necha to‘lqinlarda gullaydi. Kuzgi gullash unchalik serob bo‘lmaydi, ammo gullar uzoq vaqt, hatto sovuq tushguncha saqlanib qoladi, chunki kuchli issiqlik bo‘lmaydi.

Pushti akatsiya gullarining hidi oq akatsiyanikiga qaraganda kuchsizroq, ammo asalari va arilar uning shirin hidini uzoqdan sezib, unga oqib keladi.

Uzoq gullashi tufayli pushti akatsiyadan oq akatsiyaga qaraganda ko‘proq asal olinadi va uning asali hech qachon kristallanmaydi. Shuning uchun bu daraxt ayniqsa kuzda qimmatli asal manbai hisoblanadi.

Robiniya yopishqoq nafaqat chiroyli, balki kasalliklarga chidamli va o‘sish sharoitlariga unchalik talabchan emas. U uchun eng muhimi — quyoshli joy va ildizlarida suvning turib qolmasligi.

U qurg‘oqchilikka chidamli, shahar havosining ifloslanishiga yaxshi bardosh beradi, kambag‘al, quruq, qumli va sho‘r tuproqlarda ham yaxshi o‘sadi.

Bundan tashqari, barcha dukkakli o‘simliklar kabi, u ildizlaridagi azot bog‘lovchi bakteriyalar orqali tuproqni azot bilan boyitadi — shu sababli yonida o‘sadigan o‘simliklar qo‘shimcha azot oladi va yaxshiroq rivojlanadi.

Pushti akatsiyaning kuchli, yoyilib o‘suvchi ildiz tizimi bor, shuning uchun u yon bag‘irlarni mustahkamlash va bo‘sh yerlarni ko‘kalamzorlashtirishda ishlatiladi. Ammo oq akatsiyadan farqli o‘laroq, bu tur invaziv hisoblanmaydi.