Robbim yo'l sen tomon, Hilol Nashr

"Robbim — yo‘l Sen tomon: Inson Allohdan boshqa qayerga ham borishi mumkin?" — bu kitob hayotda ko‘pchilik boshidan o‘tkazadigan ruhiy iztiroblar, ichki tushkunlik, yolg‘izlik, umidsizlik, va Allohdan uzoqlashish oqibatida paydo bo‘ladigan bo‘shlik haqida. Asar turk muallifi tomonidan yozilgan bo‘lib, u o‘z tajribasi, kuzatishlari va umumiy insoniy holatlar asosida muhim savollarga javob izlaydi: nima uchun ba’zi paytlar qalbimiz sovuq bo‘ladi, nima uchun o‘zimizni yolg‘iz his qilamiz, nima sababdan hayotdan ma’no yo‘qolgandek tuyuladi. Kitob har bir bobda inson qalbida uchraydigan real holatlarni tasvirlaydi. Masalan, yaqin insonlardan ajralish, sog‘inch, ko‘ngilni hech kim tushunmasligi, gunoh qilganidan pushaymon bo‘lish, ibodatdan sovush, ibodat qilsayam halovat topmaslik, doimiy ichki g‘am va ruhiy charchoq — bularning barchasi kitobda ochiq, tushunarli va oddiy til bilan yozilgan. Muallif bu holatlarni tan oladi, ularni inkor qilmaydi, aksincha bu holatlardan chiqish yo‘li sifatida Allohga qaytishni ko‘rsatadi. Kitobda diniy murakkablik yo‘q. Unda hadis va oyatlar oddiy misollar bilan birga ishlatilgan. Asosiy maqsad — o‘quvchiga ruhiy tinchlik topishda Allohga yuzlanishni eslatish. Har bir sahifada shunday fikrlar bor: sen yolg‘iz emassan, sen hatto Allohdan uzoqlashganingda ham U seni tark etmaydi, sen ibodatdan soviganda ham U seni unutmaydi, sen gunoh qilganingda ham Uning rahmati seni tark qilmaydi. Kitobda shunchaki nasihatlar emas, balki insoniy tajriba asosida yo‘l ko‘rsatish bor. Har bir bob hayotiy misollar bilan to‘ldirilgan. Muallif sizni qiynayotgan holatni to‘g‘ridan to‘g‘ri aytadi, masalan: “Ko‘zingdan yosh ketyaptimi, lekin yuraging tinch emasmi? Unda sen Allohga to‘liq suyanmayapsan.” Yoki: “Allohga yuzlanish uchun mukammal bo‘lish shart emas. Zaifliging, charchaganing, gunohing — bular sening Uning huzuriga borishingga to‘sqinlik qilmaydi.” Kitobda iymonli odamlar ham, iymon yo‘lini hali izlayotganlar ham o‘ziga foydali fikrlar topa oladi. Chunki unda hayotning real voqealari asosida ruhiy tiklanish haqida gap boradi. Masalan, bir bobda aytiladi: “Yaxshi inson bo‘lish uchun mukammal bo‘lish shart emas. Sen niyat qil — Alloh seni o‘zi mukammallashtiradi.” Yoki: “Alloh seni o‘zingdan ham yaxshi biladi. Sen nima uchun yig‘layotganingni o‘zing tushunmasang ham, U biladi.” Kitob xotimaga yaqinlashgan sari inson o‘z ustida ishlashi, ibodatga qaytishi, sabrli bo‘lishi, yolg‘iz qolganida ham o‘zini tashlab qo‘ymasligi kerakligi haqida gapiradi. Unda qat’iy hukmlar yo‘q, tanqid yo‘q, faqatgina eslatma bor: hayot qanchalik og‘ir bo‘lmasin, Alloh borligicha qoladi, U seni hech qachon tark etmaydi. Shu fikr doimiy takrorlanadi, lekin har safar yangi kontekstda, yangi holat orqali. Kitob oxirida inson hayoti doimiy sinovdan iborat ekani, bu sinovlarning sababi bizni Allohga yaqinlashtirish ekani, va har bir tushkunlikning ichida ham Allohning rahmati borligi tushuntiriladi. Har bir sinovda saboq bor, har bir dardda duoga sabab bor, har bir yolg‘izlikda Allohga qaytish imkoniyati bor. Va kitobning eng muhim xulosasi — inson hayoti qanchalik og‘irlashmasin, Allohdan boshqa panoh yo‘q.