«Qutadg‘u bilig» — XI asrda yashab ijod qilgan buyuk turkiy mutafakkir Yusuf Xos Hojibning mashhur didaktik asari. Asar nomi «Saodatga eltuvchi bilim» yoki «Baxt-saodatga erishtiruvchi bilim» ma’nolarini anglatadi. Ushbu asar turkiy xalqlarning mumtoz adabiyoti va ma’naviy merosida alohida o‘rin egallaydi. Unda davlatni adolat bilan boshqarish, insoniy fazilatlar, ilm-ma’rifat, axloq, baxt va hayot mazmuni kabi muhim masalalar yoritiladi.
Asar voqealari va falsafiy suhbatlari to‘rtta ramziy qahramon o‘rtasidagi muloqotlar orqali ochib beriladi. Kuntug‘di — adolat va qonuniy tartib timsoli, Oyto‘ldi — baxt va davlat ramzi, O‘gdulmish — aql va zakovat ifodasi, O‘zg‘urmish esa qanoat, taqvo va ruhiy kamolot timsolidir. Ularning suhbatlari orqali muallif inson qanday yashashi, hukmdor qanday boshqarishi, dono kishi qanday qaror qabul qilishi va jamiyatda adolatni qanday qaror toptirish mumkinligi haqida fikr yuritadi.
Yusuf Xos Hojib hukmdor va xalq o‘rtasidagi munosabatlar, davlat xizmatchilarining mas’uliyati, bilimli va odobli bo‘lishning ahamiyati haqida qimmatli fikrlarni ilgari suradi. Asarda boylik va mansabning o‘zi insonni baxtli qilmasligi, haqiqiy kamolot esa aql, halollik, adolat va yaxshi xulq bilan bog‘liqligi ta’kidlanadi. Muallif insonning so‘zlash madaniyati, do‘st tanlashi, vaqtni qadrlashi va o‘z nafsini boshqarishi kabi kundalik hayotga oid masalalarga ham e’tibor qaratadi.
«Qutadg‘u bilig» nafaqat adabiy yodgorlik, balki siyosiy tafakkur, axloqiy tarbiya va hayot falsafasiga oid qimmatli manbadir. Asar o‘quvchini adolatli bo‘lishga, ilm olishga, oqilona qaror chiqarishga va jamiyat oldidagi mas’uliyatini anglashga undaydi. Turkiy xalqlarning tarixiy tafakkuri, davlat boshqaruvi an’analari va ma’naviy qadriyatlarini chuqurroq o‘rganishni istagan kitobxonlar uchun bu asar muhim ahamiyatga ega.

