Qrim qarag‘ayi (yoki Pallas qarag‘ayi) — balandligi 30 metrga yetadigan, doimiy yashil va nihoyatda chiroyli daraxt. Tanasi to‘q kulrang, voyaga yetganda toji keng yoyilgan yoki soyabonga o‘xshash shaklga kiradi. Tojining tekis, “qatlamli” ko‘rinishi italiyan qarag‘ayi — Сосна итальянская (piniya)ni eslatadi.
Qrim qarag‘ayi janubiy tur bo‘lib, O‘rta yer dengizi o‘simlik dunyosining tipik vakili hisoblanadi. Tabiatda Qrim, Kavkaz va Kichik Osiyoda uchraydi. Dengiz sathidan 1000 metr balandlikkacha bo‘lgan tog‘ hududlarida o‘sadi va keng, yorug‘ o‘rmonlar hosil qiladi. Qadimda Qrim tog‘larining deyarli barcha yonbag‘irlarini qoplagan. 500–600 yil umr ko‘radi. Bonsay sifatida yetishtirish uchun ham mos.
Ohaktoshli tuproqlarni afzal ko‘radi, biroq shag‘alli va qumli tuproqlarda ham o‘sadi. Yorug‘sevar, ochiq va quyoshli joylarda yaxshi rivojlanadi, soyada o‘sishi susayadi va zararkunandalarga moyil bo‘ladi. Qurg‘oqchilikka chidamli, ammo suvning turg‘un bo‘lishiga toqat qilmaydi. Kuchli ildiz tizimi sababli shamollarga bardoshli. Gazga chidamliligi yuqori bo‘lgani uchun shahar va sanoat hududlarini ko‘kalamzorlashtirishda keng qo‘llanadi.
Urug‘ ekish uchun yengil, bo‘sh tuproq va drenaj teshigiga ega idish kerak. Tuproq ustiga torf sepish mog‘or paydo bo‘lishining oldini oladi. Urug‘larni 1–3 sm chuqurlikka joylashtirish tavsiya etiladi. Nihollar chiqqach, o‘simlik yetarli yorug‘lik va namlik bilan ta’minlanishi muhim.
Ochiq yerga ko‘chatni 1 yoshdan boshlab ekish mumkin. Ammo qattiq sovuq bo‘ladigan hududlarda 3–4 yoshgacha kutish tavsiya etiladi.
Ekish muddati: urug‘lar kuzda ham, bahorda ham ekiladi.
Urug‘ni tayyorlash:
– 40 daqiqa davomida och pushti margansovka eritmasida dezinfeksiya qilish mumkin.
– Yoki nam dokaga yoyib, o‘rab, idishga solib iliq joyda unib chiqishini kutish mumkin.
Ekish jarayoni:
– Idish tagiga 3–4 sm qalinlikda drenaj soling.
– Tuproq aralashmasi bilan to‘ldirib, namlang.
– Umumiy yashiklarda 2,5–3 sm chuqurlikda egatlar qiling, alohida idishlarda esa shuncha chuqurlikda chuqurchalar tayyorlang.
– Egatlarga urug‘larni 5 sm masofada joylashtiring, alohida chuqurchalarga 1–2 donadan soling.
– Ustidan mayda qum bilan yupqa qatlam qilib yoping.
– Purkagich bilan namlang.
– +25 °C atrofidagi iliq va yorug‘ joyga qo‘yib, ustini plyonka yoki shisha bilan yoping.

