Qo'rqma. Javlon Jovliyev

“Qo‘rqma” — yozuvchi va publitsist Javlon Jovliyev qalamiga mansub bo‘lib, bu asar zamonaviy o‘zbek adabiyotining eng hayotiy, eng ochiq, eng jasoratli kitoblaridan biri sifatida o‘quvchini ilk sahifasidan boshlab ohangraboday o‘ziga tortadi. Bu oddiy kitob emas — bu asablaringizni junbushga keltiradigan, yuragingizni silkitadigan, boshqacha fikrlashga majbur qiladigan, ko‘nglingizda uzoq vaqt muqim qoladigan ruhiy hujjatdir. “Qo‘rqma” — bu og‘riq bilan yozilgan, lekin umid bilan tamomlanadigan kitob.

Asar hayotning o‘zi haqida. Unda bosh qahramon yo‘q — har bir bobda, har bir sahifada siz o‘zingizni ko‘rasiz, yurtingizni, tanish insonlarni, ko‘chada uchraydigan begona odamni, dardini ichiga yutib yashayotgan xalqni ko‘rasiz. Jovliyev odamlar orasidagi eng muhim, eng og‘ir savollarni ochiq qo‘yadi: nega jamiyat jim? Nega yolg‘on yaxshilikdek qabul qilinadi? Qachonki bir kishi haqiqatni aytsa, nega undan yuz o‘giramiz? Va eng muhim savol: nega biz qo‘rqamiz?

Kitob har xil mavzularni qamrab oladi — adolat, yolg‘on, qo‘rquv, jasorat, mehr, bolalik, oila, jamiyat, ichki bo‘shliq. Lekin bu mavzular quruq gaplar bilan emas, chin yurakdan chiqqan og‘riqli satrlar, hayotning o‘zi bo‘lib bo‘yalgan obrazlar va hikoyalar orqali yetkaziladi. Ba’zan siz bu satrlarni o‘qib kulasiz, ba’zan jim qolib chuqur o‘yga to‘lasiz, ba’zida esa o‘zingizni tutolmay yig‘lab yuborasiz. Chunki u yerda siz ham borligingizni sezasiz.

Javlon Jovliyevning uslubi juda sodda, lekin teran. U murakkab fikrlarni ham oddiy so‘zlar bilan aytadi, lekin bu soddalik aldov emas — bu soddalikning tagida o‘tkir pichoq yotibdi. Har bir jumla yurakka uradi, har bir ibora ongni titratadi. Kitobda badiiylik va publitsistika o‘zaro aralashib, zamonaviy o‘zbek jamiyatining ko‘zgusiga aylanadi. Bu ko‘zgu esa bizga yoqmaydi. Chunki u bizni asl holatimizda ko‘rsatadi: ba’zida qo‘rqoq, ba’zida befarq, ba’zida esa o‘zini himoya qilolmaydigan, lekin baribir umid bilan yashaydigan insonlar sifatida.