Qora yomg‘ir, Masudzi Ibuse

«Qora yomg‘ir» — yapon yozuvchisi Masudzi Ibusening Xirosimadagi atom bombardimoni va uning insonlar taqdiriga ta’siri haqida yozilgan tarixiy romani. Asar kundalik yozuvlari, tarixiy ma’lumotlar va fojiadan omon qolgan insonlarning guvohliklari asosida yaratilgan. Roman 1965-yilda yozilgan bo‘lib, Xirosima fojiasi haqida yaratilgan mashhur adabiy asarlardan biridir.

Asarning markazida Yasuko ismli yosh ayolning taqdiri turadi. Urush tugaganidan bir necha yil o‘tib, uning qarindoshlari turmush qurishi uchun munosib inson topishga harakat qilishadi. Ammo Yasuko 1945-yil 6-avgustdagi voqealar vaqtida Xirosima yaqinida bo‘lgani va «qora yomg‘ir» ostida qolgani haqidagi mish-mishlar uning hayotiga ta’sir qiladi. Odamlar uning sog‘lig‘i va kelajakdagi farzandlariga ta’siri bo‘lishidan xavotirlanishadi.

Romaning muhim jihatlaridan biri — voqealarning kundaliklar orqali hikoya qilinishidir. Shigematzu Shidzuma va boshqa qahramonlarning yozuvlari orqali kitobxon 1945-yil avgustidagi voqealarni bosqichma-bosqich ko‘radi. Portlashdan keyingi vayronagarchilik, yaqinlarini izlayotgan insonlar, qo‘rquv, kasallik va fojiadan keyingi og‘ir kunlar qahramonlarning xotiralari orqali tasvirlanadi.

«Qora yomg‘ir» nomi atom portlashidan keyin Xirosima ustiga yog‘gan radioaktiv yog‘inlar bilan bog‘liq. Biroq asar faqat urush yoki portlash haqida emas. Muallif fojianing inson hayotiga yillar davomida ta’sir qilishini, odamlarning sog‘lig‘i, oilaviy munosabatlari, kelajak haqidagi rejalari va jamiyatdagi munosabatlar qanday o‘zgarishini ko‘rsatadi. Asarda inson taqdiri, xotira, urush, yo‘qotish, qo‘rquv va og‘ir sinovlardan keyingi hayot kabi chuqur mavzular yoritilgan.