Qor malikasi

Xans Kristian Andersenning "Qor malikasi" (1844) ertagi bolalar adabiyotining shoh asari boʻlib, u chuqur falsafiy va ramziy maʼnolarga boy. Keling, asar haqida batafsilroq toʻxtalib oʻtamiz:

1. Syujet va tuzilishi Ertak yettita qismdan iborat boʻlib, ularning har biri qahramonlarning sarguzashtidagi alohida bosqichlarni ochib beradi:

• Yovuz koʻzgu: Dastlab yovuz Sehrgar yasagan buzilgan koʻzgu haqida hikoya qilinadi. Bu koʻzguning parchalari odamlarning koʻziga va yuragiga tushib, ularning dunyoni faqat yomon va qoʻpol qilib koʻrishiga sabab boʻladi.
• Ikki kichkina bola: Kay va Gertaning yaqin doʻstligi, birga gul oʻstirishlari va ertaklar tinglashlari tasvirlanadi.
• Sehrgar ayol bogʻi: Kay bedarak yoʻqolgach, Gerta uni qidirib yoʻlga chiqadi va doimiy yoz hukmron boʻlgan sehrli bogʻdagi kampirga duch keladi. Gerta vaqtni unutib, u yerda biroz qolib ketadi, lekin keyin yana yoʻlda davom etadi.
• Shahzoda va malika: Gerta saroyga borib qoladi va u yerdagi shahzodani Kay deb oʻylaydi, ammo u Kay emasligini tushunib, yana izlanishda davom etadi. Mehribon shahzoda va malika unga kiyim-kechak va arava berib yuborishadi.
• Kichkina qaroqchi qiz: Yoʻlda Gertani qaroqchilar tutib olishadi. Qaroqchilar boshligʻining qizi Gertaga rahm qiladi va oʻzining sevimli bugʻusi — Kichkina bugʻuni uni Shimolga — Qor malikasining saroyiga olib borish uchun qoʻyib yuboradi.
• Lapon va Fin ayollar: Shimolga ketayotib Gerta lapon va fin ayollaridan yordam oladi. Fin ayoli Gertaning yuragidagi sof mehr va kuchli sevgi uni barchadan qudratli qilishini aytadi.
• Qor malikasining saroyi va Kayning qutqarilishi: Gerta saroyga yetib boradi. Kay muz boʻlaklaridan "abadiyat" soʻzini yigʻishga urinib, qoʻllari muzlab oʻtirgan boʻladi. Gertaning koʻz yoshlari Kayning muzlagan yuragiga tushib, uni eritadi va ikkalasi quvonch bilan uyga qaytishadi.