Қизил ҳарф, Натаниэль Готорн

«Qirmizi harf» — Nataniel Gotorn

«Qirmizi harf» — amerikalik yozuvchi Nataniel Gotornning eng mashhur romanlaridan biri bo‘lib, unda ayb, muhabbat, jamiyatning qoralashi va inson qadr-qimmati kabi mavzular yoritilgan. Voqealar Yangi Angliyadagi puritanlar jamiyatida kechadi. Bu yerda qat’iy diniy qoidalar inson hayotining deyarli har bir jabhasini belgilab beradi. Yosh Ester Prinn katta janjal markazida qoladi va qilgan ishi uchun jazoga duchor bo‘ladi.

Romanning asosiy ramzi — Ester kiyimida taqib yurishga majbur bo‘lgan, sharmandalik belgisi hisoblangan qirmizi rangli «A» harfidir. Biroq vaqt o‘tishi bilan atrofdagilarning unga bo‘lgan munosabati o‘zgaradi. Kamsitish va qoralashlarga qaramay, Ester o‘zining matonatini saqlab qoladi, boshqalarga yordam beradi va mustaqil hayot quradi. Shu bilan birga, ruhoniy Artur Dimsdeyl va Rojer Chillingvortning taqdirlari ham ochib beriladi. Ularning sirlari va ichki kechinmalari asar voqealarining muhim qismini tashkil etadi.

Gotorn shunchaki fojiaviy sevgi hikoyasini bayon qilib qolmaydi, balki aybdorlik hissi, jamoatchilik fikridan qo‘rqish va yashirilgan sirlar insonni ich-ichidan qanday yemirishi mumkinligini ham o‘rganadi. Yozuvchi o‘quvchini bir savol ustida o‘ylashga undaydi: insonning xatosi dahshatliroqmi yoki jamiyat tomonidan shafqatsizlarcha qoralanishimi? Qahramonlar taqdiri orqali roman kechirim, tavba, ikkiyuzlamachilik va insonning o‘z hayotini mustaqil belgilash huquqi kabi masalalarni ko‘taradi.

«Qirmizi harf» — dramatik voqealar, chuqur psixologizm va o‘z davrining yorqin muhitini o‘zida mujassam etgan mumtoz adabiyot asaridir. Roman insoniy tuyg‘ular, axloqiy tanlov va shaxsning jamiyat me’yorlariga qarshi turishi haqidagi jiddiy asarlarga qiziquvchi kitobxonlar uchun mos keladi.