Erix Mariya Remarkning "Qaytish" romani mashhur "G‘arbiy frontda o‘zgarish yo‘q" romanining mantiqiy davomidir
Urush maydonlarida tirik qolgan yigitlar tinch hayotga qaytib, jamiyat bag‘rida o‘rin topishga urinadilar
Biroq ularni kutgan dunyo ham, odamlar ham o‘zgargan — kechagi jasur askarlar bugungi kunning begonalariga aylangan
Asarda inson ruhiyatining urushdan keyingi parchalanishi, yo‘qotishlar og‘rig‘i va ma’nosini yo‘qotgan hayotning bo‘shlig‘i chuqur tasvirlanadi
Remark qahramonlari nafaqat tirik qolish, balki ruhan yashash, qaytadan inson bo‘lib qolish uchun ham kurashadilar
"Qaytish" — urushdan omon qaytgan avlodning tragediyasi haqida roman
U inson va jamiyat munosabatlari, xotira va dard, umid va iztirob haqida so‘zlaydi
Remarkning qalamidagi samimiylik va dardli poetik ohang asarni XX asr adabiyotining eng ta’sirli sahifalaridan biriga aylantiradi

