To‘g‘ri o‘suvchi yoki yoyilib o‘sadigan butalar bo‘lib, balandligi 6 metrga yetishi mumkin. Tashqi ko‘rinishi jihatidan biroz kizilnik (Cotoneaster) turiga o‘xshaydi, biroq undan farqli ravishda novdalari siyrak, ammo uzun (2,5 sm gacha) tikanlar bilan qoplangan va barglari tishli, doimiy yashil bo‘ladi. Oq gullari qalqonsimon to‘pgullarga yig‘ilgan. Mevalari mayda, rezavor-mevaga o‘xshash, qizil, yorqin to‘q sariq yoki sariq rangda bo‘ladi, shaklan olmachaga o‘xshaganligi sababli ilgari bu tur Olmaguldoshlar (Yablonye) kenja oilasiga kiritilgan, ammo hozirgi tasnifda Spireyadoshlar (Spiraeaceae) oilasiga mansub deb qaraladi.
Pirakantalar yumshoq iqlimli hududlarda juda mashhur manzarali o‘simlik hisoblanadi. Tor bargli pirakanta va qizil pirakantadan kelib chiqqan eng sovuqqa chidamli navlari −20 °C dan past bo‘lmagan qishlarga bardosh bera oladi. Pirakantalar mo‘l gullashi va shunchalik serhosil, rang-barang mevalari bilan qadrlanadi. Ularni yakka holda, guruh bo‘lib yoki tirik devor (tirik to‘siq) sifatida yetishtirish mumkin. Pirakantadan tayyorlangan tirik devorlar nafaqat chiroyli, balki o‘tkir tikanlari tufayli bog‘ni ishonchli himoya qiladi. Ular qishda ham bezakli ko‘rinishini yo‘qotmaydi, chunki butun qish davomida barglari va yorqin mevalari saqlanib qoladi. Qalin barglari va ko‘p mevalari qushlarni o‘ziga jalb qiladi. Pirakanta, xuddi kizilnik kabi, yaxshi asal beruvchi o‘simlik hisoblanadi.

