Sariq sholg‘om (Brassica rapa subsp. rapa) agrotexnik xususiyatlari
Sariq sholg‘om – sovuqqa chidamli, tez yetiluvchi va oziqaviy qiymati yuqori bo‘lgan sabzavot ekinidir. U asosan chorvachilik uchun yem-hashak sifatida yoki inson iste'moli uchun yetishtiriladi. Quyida sariq sholg‘omni muvaffaqiyatli yetishtirish uchun zarur agrotexnik xususiyatlar keltirilgan.
1. Iqlim va tuproq talablari
- Sariq sholg‘om sovuqqa chidamli o‘simlik bo‘lib, +2…+3°C haroratda unib chiqadi, -4…-5°C sovuqqa bardosh bera oladi.
- O‘sish uchun optimal harorat +15…+20°C.
- Eng yaxshi hosil unumdor, yaxshi drenajlangan, o‘rtacha namlikdagi qumoq yoki qumloq tuproqlarda olinadi.
- Tuproq pH ko‘rsatkichi 5,5–7,5 bo‘lishi kerak.
2. Ekinlarni joylashtirish va almashlab ekish
- Kartoshka, pomidor, sabzi va dukkakli ekinlardan keyin ekish tavsiya etiladi.
- Xantal, karam va boshqa kapustadosh o‘simliklardan keyin ekish tavsiya etilmaydi.
3. Urug‘ ekish
- Urug‘ni bahorda (mart-aprel) yoki kuzda (avgust-sentyabr) ekish mumkin.
- Ekish chuqurligi: 1,5–2 sm.
- Qator oralig‘i: 30–40 sm.
- O‘simliklar orasidagi masofa: 10–15 sm.
4. Parvarishlash
- Chopiq va begona o'tlarga qarshi kurash – Yosh nihollar paydo bo‘lgandan keyin tuproq yumshatiladi va begona o‘tlar yo‘q qilinadi.
- Sug‘orish – Tuproq doimo nam holda saqlanishi kerak, ayniqsa, unib chiqish va ildiz mevalar hosil qilish bosqichida.
- O‘g‘itlash –
- Ekishdan oldin: Fosfor va kaliyli o‘g‘itlar (30–40 kg/ga).
- O‘sish jarayonida: Azotli o‘g‘itlar (20–30 kg/ga).
- Organik o‘g‘it sifatida chirigan go‘ng yoki kompost qo‘shish foydali.
5. Kasallik va zararkunandalarga qarshi kurash
- Kasalliklar: Chirish, qora dog‘, unshudring kabi kasalliklarga moyil.
- Zararkunandalar: Sholg‘om barg qo‘ng‘izi, kapusta kapalak qurti, ildiz chivinlari zarar yetkazishi mumkin.
- Himoya qilish uchun:
- Ekish almashlab ekish (sideratlar ekish).
- Biologik yoki kimyoviy vositalardan foydalanish.
6. Hosil yig‘ish
- Sariq sholg‘om ekilgandan keyin 60–80 kun ichida yetiladi.
- Ildiz mevalar erta iste'mol uchun diametri 5–7 sm bo‘lganda yig‘ib olinadi.
- Oziqlantirish maqsadida hosil to‘liq pishganda olinadi.
- Saqlash uchun quruq, salqin va shamollatiladigan joy tanlanadi.
Ushbu agrotexnik shartlarga rioya qilish sariq sholg‘omning sifatli va yuqori hosil berishini ta’minlaydi.