Peru fizalisi (Physalis peruviana) — yirik mevali, yuqori sifatli nav urug‘lari bo‘lib, shirin ta’mi va mevalarining ekzotik ko‘rinishi bilan qadrlanadi. Urug‘lari mayda, yassi, och sariq rangda, qobig‘i zich va unish energiyasi yuqori.
O‘simlik kuchli, keng yoyilgan buta hosil qiladi, ildiz tizimi yaxshi rivojlangan. Mevalari yirik, dumaloq, shirali, aniq shirin ta’m va yengil mevali hidga ega. Har bir meva yumshoq, biroz tukli qobiq bilan o‘ralgan bo‘lib, u mevalarni shikastlanishdan himoya qiladi va saqlanish muddatini uzaytiradi.
Nav issiqsevar, quyoshli joylarni hamda unumdor, yaxshi drenajlangan tuproqlarni afzal ko‘radi. Ko‘chat orqali ochiq maydonda va issiqxonalarda yetishtirish uchun mos. Peru fizalisi yangi holatda iste’mol qilish, shuningdek shirinliklar, murabbo, qandlangan mevalar va quritish uchun keng qo‘llaniladi.
Peru fizalisini yetishtirish bo‘yicha bosqichma-bosqich yo‘riqnoma 🌱
1. Ko‘chat uchun ekish
- Ekish muddati: fevral–mart.
- Urug‘lar 0,5–1 sm chuqurlikka ekiladi.
- Tuproq yengil, unumdor va yaxshi drenajlangan bo‘lishi kerak.
- Unib chiqish uchun harorat: 22–25 °C.
- Nihollar 7–14 kun ichida paydo bo‘ladi.
2. Ko‘chat parvarishi
- Yaxshi yoritish ta’minlanadi (kuniga 12–14 soat).
- Sug‘orish mo‘‘tadil, ortiqcha namlikka yo‘l qo‘yilmaydi.
- 2–3 ta haqiqiy barg chiqqanda ko‘chirib o‘tkaziladi (pikirovka).
- Ochiq yerga ekishdan 7–10 kun oldin ko‘chatlar chiniqtiriladi.
3. Ochiq yerga ko‘chirish
- Sovuqlar tugagach, tuproq harorati 15 °C dan past bo‘lmaganda ekiladi.
- Ekish sxemasi: o‘simliklar orasida 50–70 sm masofa.
- Joy quyoshli, shamoldan himoyalangan bo‘lishi kerak.
4. O‘simlik parvarishi
- Muntazam sug‘orish, ayniqsa gullash va meva bog‘lash davrida.
- Tuproqni yumshatish va begona o‘tlarni olib tashlash.
- Mavsum davomida 2–3 marta o‘g‘itlash (organik yoki murakkab o‘g‘itlar).
- Butalar kuchli bo‘lgani uchun zarurat bo‘lsa bog‘lab qo‘yiladi.
5. Hosilni yig‘ib olish
- Mevalar ekilgandan keyin 120–150 kun ichida pishib yetiladi.
- Pishgan mevalar sariq–to‘q sariq rangga kiradi, qobig‘i quriydi.
- Mevalarni o‘simlikdan uzib olish yoki yerga tushgach yig‘ish mumkin.
