„Ikki karra ikki — besh“ — Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Oʻtkir Hoshimov qalamiga mansub mashhur hajviy va ijtimoiy-falsafiy qissa hisoblanadi.
Asar oʻzining sodda tili, oʻtkir yumori va jamiyatdagi chuqur muammolarni hajv ostiga olgani bilan kitobxonlar qalbidan munosib oʻrin egallagan.
🎯 Asarning nomi va asosiy gʻoyasi
- Mantiqsizlik ramzi: Matematikada ikki karra ikki toʻrt boʻlishi hammaga ayon. Ammo asar nomi („Ikki karra ikki — besh“) hayotda mantiqsizliklar, yolgʻonlar va koʻzboʻyamachiliklar qanday qilib „haqiqat“ sifatida qabul qilinishini anglatuvchi ramziy maʼnoga ega.
- Byurokratiya va laganbardorlik: Muallif mansabparastlik, soxtalik, maddohlik va turgʻunlik davri illatlarini qahramonlar fevral-atvori orqali qattiq tanqid ostiga oladi.
🎭 Qahramonlar va uslub
- Obrazlar: Qissada har bir sohada uchrashi mumkin boʻlgan salbiy va ijobiy tiplar juda aniq chizilgan. Ayniqsa, rahbarlarga paxta qoʻyish, haqiqatni yashirish va shaxsiy manfaatni hamma narsadan ustun qoʻyish kabi holatlar kulgi ostiga olingan.
- Uslub: Oʻtkir Hoshimovga xos boʻlgan samimiyat, xalqona iboralar va pichinglar asarning oson va qiziqib oʻqilishini taʼminlaydi. Kitobxon ham kuladi, ham chuqur oʻyga toladi.
🎬 Teatr va radiodagi hayoti
Ushbu qissa asosida Oʻzbekiston teatrlarida koʻplab spektakllar sahnalashtirilgan, shuningdek, radioteatr variantlari ham radiotinglovchilarga yaxshi tanish. Asar bugungi kun uchun ham oʻz dolzarbligini mutlaqo yoʻqotmagan.