Orientalizm, Edvard Said

"Orientalizm" — falastin-amerikalik olim va adabiyotshunos Edvard Saidning eng mashhur ilmiy asari bo‘lib, zamonaviy gumanitar fanlar rivojiga ulkan ta’sir ko‘rsatgan. Muallif unda G‘arb olamining Sharqni qanday tasvirlagani, bu tasvirlar qanday tarixiy, siyosiy va madaniy omillar ta’sirida shakllangani hamda ularning mustamlakachilik siyosati bilan qanday bog‘liq bo‘lganini chuqur tahlil qiladi. Saidning ta’kidlashicha, ko‘plab adabiy va ilmiy manbalarda Sharq ko‘pincha ekzotik, sirli, ortda qolgan yoki G‘arbdan ustun bo‘lmagan makon sifatida talqin qilingan.

Kitob tarix, adabiyot, falsafa, siyosatshunoslik va madaniyatshunoslikni o‘zaro bog‘lagan holda bilim va hokimiyat o‘rtasidagi murakkab munosabatlarni ochib beradi. Muallif ko‘plab yozuvchilar, tarixchilar va siyosatchilar asarlarini tahlil qilib, stereotiplarning qanday yaratilgani va ularning jamiyat ongiga qanday ta’sir ko‘rsatganini ko‘rsatadi. "Orientalizm" nafaqat Sharq va G‘arb munosabatlarini, balki madaniy vakillik, o‘zlikni anglash va tanqidiy fikrlash masalalarini ham yoritadi. Ushbu asar bugungi kunda postkolonial tadqiqotlarning asosiy manbalaridan biri bo‘lib, o‘quvchini tarixiy qarashlarni qayta ko‘rib chiqishga va dunyoga kengroq nigoh bilan qarashga undaydi.