Inson axloqining eng murakkab masalalarini ko‘targan XX asr o‘zbek realistik prozasining cho‘qqisi. Syujet markazida Ikkinchi jahon urushi olovini boshidan kechirgan, so‘ngra sovet qatag‘on mashinasi va Stalin lagerlarining adolatsizligiga duch kelgan Sodiq ismli yigitning taqdiri turadi. Roman xiyonat, qo‘rqoqlik, chaqimchilik va o‘zgalar g‘amida mansabparastlik haqidagi xunuk haqiqatni ochib beradi. Biroq kitobning asosiy metaforasi oltindir: bu asl metall zanglamaganidek, haqiqiy insoniy qadr-qimmat, ideallarga sodiqlik, pok vijdon va vatanga muhabbatni hech qanday lagerlar va qiynoqlar yo‘q qila olmaydi. Muallif hatto eng qorong‘u davrlarda ham inson o‘zidagi Insonni saqlab qolishga qodir ekanligini ko‘rsatadi

