“O‘kinma” — Doktor Oiz Qarniy qalamiga mansub, insonni hayotdagi qiyinchiliklar qarshisida tushkunlikka berilmaslikka, bor ne’matlarini qadrlashga, sabr, shukr va tavakkul bilan yashashga undovchi ma’naviy-ma’rifiy asar.
Ba’zan inson ortda qolgan voqealarni qayta-qayta eslab afsuslanadi. Ba’zan esa hali sodir bo‘lmagan voqealar haqida ortiqcha tashvishlanadi. Natijada inson ayni damda mavjud bo‘lgan imkoniyatlar va ne’matlarning qadriga yetmay qolishi mumkin.
“O‘kinma” kitobi o‘quvchini ana shunday holatlarga boshqacha nazar bilan qarashga chorlaydi. Asarning asosiy g‘oyalaridan biri — o‘tgan kun uchun doimiy afsuslanish yoki kelajakdan qo‘rqish o‘rniga bugungi kunni mazmunli yashash, bor ne’matlarni qadrlash va hayotga umid bilan qarashdir.
Hayot doimo bir xil kechmaydi. Inson ba’zan muvaffaqiyat, quvonch va xotirjamlikni his qilsa, boshqa paytda turli muammolar, yo‘qotishlar yoki kutilmagan sinovlarga duch kelishi mumkin.
Kitob insonni ana shunday vaziyatlarda umidsizlikka tushib qolmaslikka undaydi. Muammolar hayotning yakuni emas. Har bir qiyinchilikdan keyin yangi imkoniyatlar paydo bo‘lishi mumkin.
Asardagi fikrlar o‘quvchini muammolarga qarshi ruhiy jihatdan kuchliroq turish, qiyinchiliklarni sabr bilan yengib o‘tish va yaxshi kunlardan umid uzmaslik haqida mulohaza yuritishga chorlaydi.
Inson o‘tmishni o‘zgartira olmaydi. Ammo o‘tmishda yuz bergan voqealardan xulosa chiqarib, bugungi hayotiga ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
“O‘kinma” asari o‘tmishdagi xatolar, yo‘qotishlar yoki amalga oshmagan rejalar sababli bugungi kunni ham tashvish bilan o‘tkazmaslik kerakligini eslatadi.
O‘tgan kun tajriba bo‘lib qoladi. Inson esa oldinga yurishda davom etishi kerak.
Kitobning muhim mavzularidan yana biri — bugungi kunni qadrlash.
Ko‘pincha inson kelajakdagi baxtni kutib, hozirgi imkoniyatlarini sezmay qoladi. Asar esa insonni ayni damda mavjud bo‘lgan ne’matlar haqida o‘ylashga, ularga shukr qilishga va hayotning bugungi kunidan unumli foydalanishga undaydi.
Bugunni qadrlash — muammolar yo‘qdek yashash degani emas. Aksincha, mavjud qiyinchiliklarga qaramay, hayotdagi yaxshiliklarni ham ko‘ra bilishdir.
Asarda shukr, sabr va tavakkul tushunchalariga katta ahamiyat beriladi.
Inson ba’zan o‘zida yo‘q narsalarga shunchalik ko‘p e’tibor qaratadiki, qo‘lida mavjud bo‘lgan ne’matlarni unutib qo‘yadi. Kitob o‘quvchini o‘z hayotidagi yaxshiliklarni ko‘rishga va ularni qadrlashga chaqiradi.
Shukr insonning mavjud ne’matlarini anglashiga yordam bersa, tavakkul kelajak haqida ortiqcha tashvishga berilib ketmasdan, harakat qilish va natijani Allohga topshirish mazmunini anglashga yordam beradi.
Hayotdagi qiyinchilik qancha davom etishidan qat’i nazar, inson umidini yo‘qotmasligi muhim.
“O‘kinma” kitobining ruhida ham ana shu fikr seziladi: bugungi og‘ir vaziyat ertangi kun ham xuddi shunday bo‘lishini anglatmaydi.
Har bir yangi kun — yangi imkoniyat.
Inson o‘z holatini yaxshilash uchun harakat qilishi, sabrli bo‘lishi va yaxshi natijaga umid bilan qarashi kerak.
Kitob faqat tashqi muammolar haqida emas, insonning ichki dunyosi haqida ham fikr yuritishga undaydi.
Ba’zan insonni voqeaning o‘zidan ko‘ra, uning haqida tinimsiz o‘ylash ko‘proq charchatadi. O‘tgan voqealarni qayta-qayta eslash yoki kelajakdagi ehtimoliy muammolarni tasavvur qilish ichki xotirjamlikka salbiy ta’sir qilishi mumkin.
Asar kitobxonni fikrlarini tartibga solish, o‘zini qiynayotgan narsalarga boshqacha nazar bilan qarash va hayotdagi ijobiy jihatlarni ko‘ra bilishga undaydi.
“O‘kinma”ni bir marta o‘qib qo‘yiladigan kitob sifatida emas, balki ayrim mavzu va fikrlariga vaqti-vaqti bilan qaytish mumkin bo‘lgan asar sifatida mutolaa qilish mumkin.
Kitobdagi ayrim fikrlar insonning ayni paytdagi hayotiy vaziyatiga qarab turlicha ta’sir qilishi mumkin. Shu sababli o‘quvchi ma’lum vaqt o‘tgach kitobga yana qaytganida avval e’tibor bermagan fikrlarini kashf qilishi mumkin.
“O‘kinma”:
• ma’naviy-ma’rifiy kitoblarni yoqtiradiganlar;
• hayotiy maslahatlar va mulohazalarni mutolaa qilishni istaganlar;
• sabr va shukr mavzulariga qiziquvchilar;
• qiyinchiliklarga boshqacha nigoh bilan qarashni istaganlar;
• ruhiy bardoshlilik va ichki xotirjamlik mavzusidagi kitoblarni izlayotganlar;
• o‘z ustida ishlash va hayotga ijobiyroq qarashni istagan kitobxonlar uchun mazmunli mutolaa bo‘lishi mumkin.
• sabr va bardoshlilik;
• shukr qilish;
• tavakkul;
• umidni saqlash;
• o‘tmish uchun o‘kinib qolmaslik;
• kelajak haqida ortiqcha tashvishlanmaslik;
• bugungi kunning qadriga yetish;
• ruhiy xotirjamlik;
• hayotdagi ne’matlarni qadrlash;
• qiyinchiliklar qarshisida mustahkam turish.
Muallif: Doktor Oiz Qarniy
Kitob nomi: O‘kinma
Muqova: qattiq
Yo‘nalish: ma’naviy-ma’rifiy adabiyot
“O‘kinma” — o‘tmishdagi voqealar uchun o‘kinib qolmasdan, hali kelmagan kunlar haqida ortiqcha tashvishlanmay, bugungi hayotni qadrlashga undovchi mazmunli asar. Kitob sabr, shukr, tavakkul va umid haqida mulohaza yuritishni istagan kitobxon uchun yaxshi tanlov bo‘lishi mumkin.

