Gomerning «Odisseya» asari qadimgi yunon adabiyotining eng buyuk epik dostonlaridan biri bo‘lib, unda jasorat, sadoqat, muhabbat, aql-zakovat, sabr-toqat va vatan sog‘inchi kabi mavzular yoritiladi. Asar Troya urushidan keyin o‘z vataniga qaytishga intilgan jasur qahramon Odisseyning uzoq va mashaqqatli sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Uning yo‘li turli xavf-xatarlar, sirli mavjudotlar, xudolarning aralashuvi va kutilmagan sinovlarga boy.
Asarning bosh qahramoni — Itaka orolining hukmdori Odissey. Troya urushi tugaganidan so‘ng u rafiqasi Penelopa va o‘g‘li Telemaxni sog‘inib, uyiga qaytish yo‘lga chiqadi. Ammo dengiz xudosi Poseydonning g‘azabi va taqdirning turli sinovlari sababli uning safari yillar davomida cho‘ziladi. Odissey yo‘lida bir ko‘zli bahaybat Polifem, sehrgar Kirka, xavfli Sirenalar va boshqa g‘ayrioddiy mavjudotlarga duch keladi. Har bir uchrashuv uning nafaqat jismoniy kuchini, balki aql-zakovati, topqirligi va irodasini ham sinovdan o‘tkazadi.
Odisseyning sarguzashtlari davomida Afina ma’buda unga yordam berishga harakat qiladi, Poseydon esa uning uyiga qaytishiga to‘sqinlik qiladi. Qahramon sehrli orollarda, xavfli dengizlarda va g‘ayritabiiy kuchlar hukmron bo‘lgan joylarda ko‘plab qiyinchiliklarni boshdan kechiradi. Shunga qaramay, u har qanday vaziyatda aql bilan ish tutib, tirik qolish va maqsadiga yetish yo‘lini izlaydi.
Ayni paytda Itakada ham voqealar tinch kechmaydi. Odisseyning uzoq vaqt qaytmaganidan foydalanib, ko‘plab sovchilar uning rafiqasi Penelopaga uylanishga va uning mulkini egallashga urinadi. Penelopa esa turmush o‘rtog‘iga bo‘lgan sadoqatini saqlab, uning qaytishiga umid qiladi. O‘g‘li Telemax ham otasini izlash va oilasining sha’nini himoya qilish yo‘lida ulg‘ayib, jasorat ko‘rsatadi.
«Odisseya» faqat sarguzashtlar haqidagi asar emas. U insonning o‘z uyiga, oilasiga va Vataniga bo‘lgan muhabbati, qiyinchiliklar oldida taslim bo‘lmasligi hamda aqlning jismoniy kuchdan ustun kelishi haqida chuqur ma’noga ega. Odisseyning uzoq safari orqali muallif inson hayotidagi sinovlar, sadoqat va o‘z maqsadiga erishish uchun zarur bo‘lgan matonatni tasvirlaydi.
Qadimgi yunon mifologiyasi, tarixiy voqealar, afsonaviy qahramonlar va sarguzashtlarga qiziqadigan kitobxonlar uchun «Odisseya» bebaho adabiy asardir. U jahon adabiyotining shakllanishiga katta ta’sir ko‘rsatgan va bugungi kungacha o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan mumtoz asarlardan biri hisoblanadi.

