“Odam bo‘lish qiyin” — bu oddiy bir badiiy asar emas, balki inson qalbining murakkab qatlamlarini ochib beradigan, o‘quvchini ichki mulohazaga chorlaydigan chuqur ma’noli kitobdir. O‘lmas Umarbekov ushbu asarda hayotning turli sinovlari, insonning o‘z nafsiga, jamiyatga, muhabbatga, sadoqatga va vijdoniga qarshi kurashini ta’sirchan badiiy uslubda yoritadi.
Asarda qahramonlar hayotidagi oddiy ko‘ringan voqealar asta-sekin chuqur ma’naviy va ruhiy ziddiyatlarga ulanib boradi. Dastlab sodda va odatiy ko‘ringan insoniy munosabatlar keyinchalik murakkab tanlovlar, qalb og‘riqlari, afsuslar, ichki kurash va haqiqat bilan yuzlashuvga aylanadi. Har bir voqea rivoji o‘quvchini qahramonlar bilan birga yashashga, ularning iztiroblari va qarorlarini his qilishga majbur qiladi.
Kitobda inson bo‘lib yashashning naqadar og‘ir, ammo sharafli yo‘l ekani kuchli badiiy tasvirlar orqali beriladi. Ba’zan insonni sindiradigan muhit, ba’zan esa uni ulug‘laydigan vijdon, muhabbat va sadoqat o‘rtasidagi qarama-qarshiliklar asarning asosiy ruhini tashkil etadi. Qahramonlar turli vaziyatlarda o‘zini yo‘qotishi, adashishi, ammo baribir insoniylikka qaytishga intilishi asarga kuchli hayotiylik bag‘ishlaydi.
Voqealar rivoji davomida o‘quvchi nafaqat syujetni kuzatadi, balki “haqiqiy odam kim?”, “odam bo‘lish nimani anglatadi?”, “vijdon oldida qanday yashash kerak?” kabi savollar ustida chuqur o‘ylab qoladi. Shu jihatdan asar nafaqat o‘qiladi, balki qalbda uzoq vaqt yashaydi.
Mazkur nashrning yana bir muhim afzalligi — kitobning yumshoq muqovada taqdim etilgani va sahifalarida ko‘zni charchatmaydigan rangli-sarg‘ish qog‘ozlardan foydalanilganidir. Bu esa uzoq mutolaa vaqtida qulaylik yaratadi, ko‘zga yoqimli taassurot beradi va kundalik o‘qish uchun ayniqsa mos keladi.
Agar siz mazmunli, hayotiy, ruhiy jihatdan boy, o‘ylantiradigan va insoniy qadriyatlarni yoritadigan o‘zbek adabiyoti namunalarini izlayotgan bo‘lsangiz, “Odam bo‘lish qiyin” siz uchun juda to‘g‘ri tanlov bo‘ladi. Bu kitob nafaqat mutolaa uchun, balki yaqin insoningizga mazmunli sovg‘a sifatida ham juda mos.

