“Odam bo‘lish qiyin” — nomining o‘ziyoq asarning butun ruhini ochib beradi. Bu roman oddiy voqealar ketma-ketligi emas, balki inson qalbining eng nozik nuqtalariga kirib boradigan, o‘quvchini o‘ylashga, his qilishga va o‘z hayotiga boshqacha nazar bilan qarashga majbur qiladigan ta’sirli badiiy asardir. O‘lmas Umarbekov ushbu asarda inson bo‘lib yashashning naqadar murakkab, mas’uliyatli va ba’zan og‘riqli yo‘l ekanini juda kuchli badiiy tasvirlar orqali yoritadi.
Asarda qahramonlar shunchaki obraz emas — ular jamiyat ichida yashayotgan, orzu qilayotgan, xato qilayotgan, qiynalayotgan, sevayotgan va iztirob chekayotgan tirik ruhlar kabi gavdalanadi. Har bir sahifada insonning ichki olami, vijdoni, or-nomusi, muhabbati va tanlovlari sinovdan o‘tadi. Roman voqealari davomida o‘quvchi qahramon bilan birga ichki kurashlarni boshdan kechiradi: to‘g‘ri yo‘l bilan oson yo‘l orasidagi tanlov, qalb bilan aql o‘rtasidagi ziddiyat, jamiyat talabi bilan shaxsiy haqiqat orasidagi kurash asarning markaziy g‘oyalaridan biriga aylanadi.
Kitobning asosiy kuchi — undagi ruhiy bosim, dramatik vaziyatlar va hayotiy haqiqatning kuchli aks etishidadir. Asar davomida voqealar asta-sekin chuqurlashib boradi, har bir bob o‘quvchini keyingisiga yetaklaydi. Dastlab odatiy ko‘ringan holatlar keyinchalik jiddiy ma’naviy sinovlarga aylanadi. Muhabbat, ishonch, sadoqat, xiyonat, armon, yolg‘izlik va insoniy qadr masalalari bir-biriga ulanib, o‘quvchini ta’sirli ruhiy manzaraga olib kiradi.
Roman o‘quvchini shoshirmaydi — aksincha, uni o‘z ichiga tortadi. Har bir voqea, har bir dialog va har bir ichki kechinma ma’lum bir savolni tug‘diradi: inson bo‘lib qolish osonmi? Insoniylikni saqlab qolish uchun nimalardan voz kechish kerak? Hayot bosimi ostida qalbni yo‘qotmaslik mumkinmi? Ana shu savollar asarning yuragidir.
“Odam bo‘lish qiyin” kitobi, ayniqsa, hayotiy, ma’noli, chuqur psixologik va dramatik romanlarni sevuvchilar uchun juda mos. Bu kitob faqat bir marta o‘qib qo‘yiladigan asar emas — u qayta varaqlashga, ayrim joylarini qayta o‘qishga, o‘ylashga va xulosa chiqarishga undaydi.
Mahsulot sifatiga kelsak, kitob yumshoq muqovada tayyorlangan bo‘lib, qo‘lda ushlashga qulay, yengil va kundalik o‘qish uchun mos. Sahifalari ko‘zni charchatmaydigan och rangli qog‘ozda chop etilgan, bu esa uzoq vaqt davomida mutolaa qilganda ham qulaylik beradi. Uyda, safarda, ish orasida, o‘qish jarayonida yoki sovg‘a sifatida tanlash uchun juda yaxshi variant.
Agar siz ma’nosi bor, qalbga kirib boradigan, inson ruhiyati va hayot haqiqatlarini ochib beradigan kuchli o‘zbek romanini izlayotgan bo‘lsangiz, “Odam bo‘lish qiyin” — aynan siz uchun.

