Ne vchera rodilsya: Nauka o tom, komu mi doveryayem i vo chto verim. Mersye Ugo

• Sahifalar soni 428

• Nashr turi: Qattiq muqovali

• Muallif: Mercier Hugo

Nima uchun xurofot va xurofotlar bunchalik yashovchan, ilmiy bilim esa jamiyatda ko‘pincha qattiq qarshilikka uchraydi? Nima uchun ommani qo‘pol texnologiyalar yordamida manipulyatsiya qilish mumkin? Ijtimoiy tarmoqlarning jadal rivojlanishi bizning dunyoqarashimizga qanday ta’sir ko‘rsatdi?

Fransiya va AQSHning yetakchi tadqiqot markazlarida ishlagan taniqli kognitiv psixolog Ugo Merse bu va boshqa savollarga javob izlab, odamlar tabiatan ishonuvchan degan keng tarqalgan fikrga qarshi chiqadi. U kitobxonni ma’lumotni idrok etishimizning o‘ziga xos xususiyatlari bilan tanishtiradi, qadimgi va eng yangi tarixning turli hodisalarini - Peloponnes urushining fojiali epizodlari va Salem jodugarlari sudidan tortib, Trampning saylanishi va emlashga nisbatan doimiy shubhalargacha qayta ko‘rib chiqadi. Bizning ma’lumotlar oqimini filtrlay olmasligimiz haqidagi tasavvurlarning noto‘g‘riligini isbotlar ekan, Merse hazil-mutoyiba bilan uning dalillariga ishonmaslik haqida ogohlantiradi.

Aslida, natsistlar targ‘iboti nemis ishchilarining ko‘pchiligini urush mashinasi faoliyatida ishtirok etishga ko‘ndira olmadi, ularning ko‘pchiligi ishga chiqmaslik shaklida qarshilik ko‘rsatishni afzal ko‘rdilar. Urushda Germaniya uchun yomon tomonga burilish sodir bo‘lishi bilanoq, ayniqsa Stalingrad jangidan keyin, odamlar targ‘ibot vazirligining xabarlariga kar bo‘lib qolishdi. Gebbelsning "o‘zgarmas g‘alaba munosabatlari" bir xil bo‘lib qoldi va rasmiy hukumat dasturlariga emas, balki Bi-bi-siga ishongan jamoatchilik tomonidan e’tiborsiz qoldirildi.

Kim uchun?

Ommaviy kommunikatsiyalar, targ‘ibot va reklama sohasidagi mutaxassislar uchun, shuningdek, zamonaviy eksperimental psixologiya yutuqlari bilan qiziquvchi va axborot asrida inson xulq-atvorining o‘ziga xos xususiyatlarini tushunishga intiluvchi barcha uchun — bu yerda nima bizning tabiatimiz va evolyutsiyamiz bilan tushuntiriladi, nima esa yangi va hali o‘rganilmagan muammolardir.

Sahifalar: 428

Yil: 2022