"Musnadi Keshiy" ("Abd ibn Humayd Keshiy hadislari to‘plami"), 1-3 qismlar (juzlar), Abd ibn Humayd Keshiy
O‘zbek tiliga tarjima (Imom Buxoriy nashri)
Ushbu uch jildlik nashr hijriy III asrda yashagan mashhur muhaddis Abd ibn Humayd Keshiy (Abd ibn Humayd al-Keshiy) tomonidan tuzilgan nufuzli hadis to‘plamlaridan birining tarjimasidir. To‘plam 2022-yilda Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi (Imom al-Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi) tomonidan tarjima qilingan va nashr etilgan.
Musnad nima?
Islom terminologiyasida "musnad" (arab. مسند - "qo‘llab-quvvatlangan," "tegishli") - hadislar to‘plami bo‘lib, unda rivoyatlar Muhammad alayhissalomdan rivoyat qilgan sahobalarning ismlari bo‘yicha guruhlangan. Mavzular bo‘yicha guruhlangan to‘plamlardan (musannaf) farqli o‘laroq, musnadda har bir sahoba hadislari alohida keltiriladi, bu esa u yoki bu sahoba qanday rivoyat qilganini kuzatish imkonini beradi.
Muallif haqida - Abd ibn Humayd Keshiy
Abd ibn Humayd Keshiy — hijriy III asr (milodiy IX asr) dagi mashhur muhaddis olim, ushbu musnadning tuzuvchisi. Uning to‘plami hadislarni sinchkovlik bilan saralagani va isnodlar silsilasining ishonchliligiga e’tibor qaratgani bilan qadrlanadi. Ushbu asar Imom al-Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi tomonidan nashrga tayyorlangan bo‘lib, uning ilmiy ahamiyati yuqori ekanligini tasdiqlaydi.
Kitob (to‘plam mazmuni) nima haqida
"Musnadi Keshiy" to‘plami 3 qismdan iborat bo‘lib, 1599 ta hadisni o‘z ichiga oladi, ulardan:
1005 ta hadis "sahih" toifasiga kiritilgan.
594 ta hadis "sahih bi-g‘ayrihiy" (tasdiqlovchi rivoyatlar tufayli ishonchli) yoki ishonchli roviylar zanjiriga ega.
To‘plamdagi hadislar musulmonning kundalik hayoti uchun dolzarb bo‘lgan keng ko‘lamli mavzularni qamrab oladi:
Ibodat — namoz, ro‘za, haj
Ijtimoiy munosabatlar (muomalalar) — sadaqa, savdo, ijara, shartnomalar
Islom axloqi — yaxshi xulq, yaxshi amal, yaxshi so‘zlilik
E’tiqod masalalari — Allohga va payg‘ambarlarga ishonish
Oxirat haqida — jannat va do‘zax ta’rifi, qabrdagi savol-javoblar
To‘plamda 150 sahoba, jumladan, 118 erkak va 32 ayol (sahobiy) dan hadislar keltirilgan.
To‘plamning ahamiyati
Musnadlar hadis adabiyotining boshqa janrlari qatori Payg‘ambar (sollallohu alayhi vasallam) sunnatlarini saqlash va yetkazishda asosiy rol o‘ynagan. Boshqa mashhur musnadlar kabi (masalan, Ahmad ibn Hanbalning "Musnad" asari)
ushbu to‘plam hadis tarixshunosligiga salmoqli hissa qo‘shgan. Imom Buxoriy markazining ushbu qimmatli qo‘lyozma merosni tarjima qilish va nashr etish borasidagi ishlari islomiy bilimlarning ishonchli manbalarini o‘rganishga intilayotgan o‘zbekzabon kitobxonlar uchun katta ahamiyatga ega.
Muhim eslatma
Nashr o‘zbek tilida tayyorlangan. Ushbu tavsif 2022 yilgi o‘zbekcha tarjimaning xususiyatlari asosida tuzilgan. Agar sizda boshqa dizayndagi yoki nashrdagi kitob bo‘lsa, iltimos, aniqlashtiring - men tavsifni to‘g‘rilab beraman.
Bu kitob kim uchun?
Islomni o‘rganuvchilar uchun - ishonchli hadislarning ishonchli manbai sifatida
Imomlar va voizlar uchun - iqtibos keltirish uchun qo‘shimcha manba sifatida
Islom ta’lim muassasalari talabalari uchun - "musnad" janri bilan tanishish uchun
Payg‘ambar (sollallohu alayhi vasallam) ning sunnatlari haqidagi bilimlarini chuqurlashtirmoqchi bo‘lgan keng musulmonlar ommasi uchun

